Instytut Chemii Fizycznej PAN zdobywa prestiżowy grant ERA Chairs: nowa era badań nad chemią biologiczną

Instytut Chemii Fizycznej PAN (IChF PAN) otrzymał grant Komisji Europejskiej ERA Chairs, uzyskując wsparcie w wysokości 2,5 mln euro na realizację projektu PERFECTION. Na czele inicjatywy stanie prof. Marcin Drąg, wybitny chemik biologiczny. Projekt otwiera nowe perspektywy w diagnostyce i terapii chorób dzięki innowacyjnym badaniom nad proteazami i nienaturalnymi aminokwasami.

ERA Chairs – wyróżnienie na arenie międzynarodowej

ERA Chairs to program Komisji Europejskiej w ramach Horyzontu Europa, którego celem jest rozwój badań w regionach o ograniczonych zasobach badawczo-innowacyjnych. Grant umożliwia tworzenie wybitnych zespołów badawczych oraz rozwój kluczowych obszarów nauki, ważnych zarówno lokalnie, jak i globalnie.

IChF PAN jest jednym z dwóch polskich laureatów ostatniej edycji ERA Chairs i już po raz drugi zdobywa to prestiżowe wyróżnienie. Projekt PERFECTION, realizowany w ramach grantu, ma na celu badania nad nienaturalnymi aminokwasami i ich zastosowaniem w medycynie.

PERFECTION: w poszukiwaniu doskonałości

W ramach projektu powstanie nowa jednostka – Zakład Chemii Biologicznej do Zastosowań Biologicznych i Medycznych. Kierownikiem zostanie prof. Marcin Drąg, twórca innowacyjnych technologii wykorzystujących nienaturalne aminokwasy do monitorowania aktywności enzymów proteolitycznych (proteaz).

Proteazy odgrywają kluczową rolę w procesach biologicznych, a ich dysfunkcje wiążą się z wieloma chorobami, od nowotworów po infekcje wirusowe. Nienaturalne aminokwasy umożliwiają tworzenie wysoce selektywnych narzędzi diagnostycznych i terapeutycznych, co znacznie zwiększa skuteczność leczenia.

Nowe możliwości diagnostyki i terapii

Technologia opracowana przez prof. Drąga już wcześniej przyczyniła się do sukcesu badań nad SARS-CoV-2. Wyniki prac jego zespołu opublikowane w Nature Chemical Biology (Rut i in., 2021) miały kluczowe znaczenie dla opracowania leku Paxlovid, stosowanego w leczeniu COVID-19.

Projekt PERFECTION pozwoli na rozwój nowych narzędzi diagnostycznych i leków dla wielu nieuleczalnych dotąd schorzeń. „Pandemia COVID-19 pokazała potencjał nienaturalnych aminokwasów jako kluczowych elementów strukturalnych przyszłych leków” – podkreśla prof. Marcin Drąg.

Synergia i rozwój nauki w Polsce

Nowa jednostka badawcza w IChF PAN stanie się platformą współpracy dla kilkunastu zespołów Instytutu. „Liczymy na efekt synergii, który otworzy nowe możliwości w chemii biologicznej i medycynie” – mówi dr hab. Adam Kubas, dyrektor Instytutu.

Projekt ma także wymiar międzynarodowy, angażując ponad 20 partnerów akademickich i biznesowych z Europy, USA, Kanady i Australii. Dzięki otwartym konkursom przyciągnie wybitnych naukowców, zwiększając konkurencyjność polskiej nauki i jej znaczenie na świecie.

ERA Chairs: sukcesy IChF PAN

To już drugi grant ERA Chairs zdobyty przez Instytut. Poprzedni projekt CREATE zaowocował powstaniem Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER), które do dziś rozwija innowacyjne terapie i narzędzia diagnostyczne w ramach prestiżowego grantu Teaming.

PERFECTION to kolejny krok w kierunku umocnienia pozycji IChF PAN jako lidera nauki na arenie międzynarodowej. „Chcemy stworzyć unikalny ośrodek badawczy zajmujący się chemią biologiczną, jedną z najszybciej rozwijających się dziedzin nauki” – podsumowuje dr hab. Adam Kubas.

Tekst: Agnieszka Tadrzak, współpraca: prof. Marcin Drąg
Redakcja: dr Anna Przybyło-Józefowicz
Grafika: Władysław Żolik