Polska Akademia Nauk na EXPO 2025 w Osace: hołd dla Marii Skłodowskiej-Curie i kobiet w nauce
25 kwietnia 2025 roku Pawilon Polski na Światowej Wystawie EXPO w Osace stał się miejscem wyjątkowego wydarzenia naukowo-kulturalnego współorganizowanego przez Biuro Współpracy z Zagranicą Polskiej Akademii Nauk. Dzięki wsparciu finansowemu Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA), zrealizowano Dzień Marii Skłodowskiej-Curie oraz Kobiet w Nauce – inicjatywę łączącą edukację, popularyzację nauki, międzynarodową współpracę i refleksję nad rolą kobiet w historii i przyszłości badań naukowych.
W stronę młodzieży i edukacji: Maria Skłodowska-Curie jako inspiracja
Wydarzenie rozpoczęło się od części dedykowanej młodszym odbiorcom. Przedstawicielki międzynarodowej szkoły w Himeji wzięły udział w warsztatach tworzenia modeli atomów polonu – pierwiastka odkrytego przez Marię Skłodowską-Curie. Modele, przygotowane przez Michała Malinowskiego, Dyrektora Muzeum Bajek, Baśni i Opowieści we współpracy z Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, wykonywane były przez uczestniczki przy wsparciu wolontariuszek Pawilonu Polski, które wystąpiły w kostiumach inspirowanych modą przełomu XIX i XX wieku. Stroje zaprojektowała projektantka mody Natalia Ślizowska.
Równocześnie na zewnętrznym ekranie Pawilonu prezentowano animację „A Continuous Thread: Maria Skłodowska-Curie 1867–1934” opracowaną przez Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie we współpracy z artystkami graficznymi Agatą Stańczak i Agatą Wilczyńską-Kovács. Film ten, wyświetlany w językach japońskim i angielskim, stanowił barwną, przystępną interpretację życia i osiągnięć jednej z największych postaci w historii światowej nauki.
Galeria
(aby przejść do galerii, kliknij w zdjęcie poniżej)
Dialog międzynarodowy i głos kobiet: panele eksperckie
Oficjalną część wydarzenia otworzyli: Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Tokio Pan Paweł Milewski, Minister Edukacji Pani Barbara Nowacka, Prezes Polskiej Akademii Nauk prof. Marek Konarzewski oraz Dyrektor Mitsuhiro Kohno, reprezentujący partnerską instytucję japońską – Japan Science and Technology Agency.
Pierwszy panel dyskusyjny, moderowany przez prof. Martę Miączyńską, Dyrektorkę Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie, poświęcony był obecności kobiet w nauce. Głos zabrały: prof. Odile Eisenstein, członkini Francuskiej Akademii Nauk oraz trzy wybitne młode badaczki z Japonii – dr Mariko Kimura (Uniwersytet Kanazawa), dr Kana Moriwaki (Uniwersytet Tokijski) i dr Kei Ota (Uniwersytet Saitama) – laureatki prestiżowej Nagrody im. Marii Skłodowskiej-Curie. Wyróżnienie to, ustanowione w 2022 roku z inicjatywy Ambasady RP w Japonii, JST oraz firmy JEOL, przyznawane jest corocznie wybitnej młodej uczonej z Japonii. Polska Akademia Nauk wspiera tę inicjatywę jako partner i współorganizator pobytu laureatek w Polsce, działając w ścisłej współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych.
Drugi panel – moderowany przez dr Ewę Łabno-Falęcką, Prezeskę Fundacji Rozwoju Edukacji dla Przemysłu – koncentrował się wokół świeżo wydanej publikacji „Maria Skłodowska-Curie · Albert Einstein | Letters /1911–1932/”, zawierającej unikalną korespondencję dwojga geniuszy. W rozmowie udział wzięli: prof. Hanoch Gutfreund – były rektor Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie i Dyrektor Centrum Einsteina, Barbara Gołębiowska – Dyrektorka Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie oraz dr Maki Kawai – wybitna japońska badaczka, reprezentująca japońskie środowisko akademickie.
Galeria
(aby przejść do galerii, kliknij w zdjęcie poniżej)
Dziedzictwo, sztuka i przyszłość współpracy
Integralną część programu stanowiła prezentacja oryginalnego egzemplarza rozprawy doktorskiej Marii Skłodowskiej-Curie w języku polskim, eksponowanego wraz z kieliszkiem wykonanym ze szkła uranowego. Eksponaty zostały użyczone przez Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie dzięki uprzejmości Dyrektorki, Pani Barbary Gołębiowskiej. Jak wyjaśnia Pani Dyrektor:
„Polskie wydanie rozprawy doktorskiej ukazuje Marię Skłodowską-Curie jako precyzyjną badaczkę – umysł ścisły, kierujący się logiką, dowodem i intelektualną dyscypliną. Kieliszek ze szkła uranowego, który rozbłyska zielonkawym światłem pod wpływem promieniowania UV, to symbol ciekawości, pasji i zachwytu nad ukrytym pięknem pierwiastków promieniotwórczych, które towarzyszyły Marii w czasie jej przełomowych badań”.
Uczestnikom wydarzenia zaprezentowano również krótki film dokumentalny o życiu i dorobku polskiej noblistki, opracowany przez Biuro Współpracy z Zagranicą PAN, we współpracy z artystkami Agatą Stańczak i Agatą Wilczyńską-Kovács.
Na dziedzińcu Pawilonu Polski, dzięki współpracy z Poznańskim Centrum Dziedzictwa (zarządzającym projektem „Szyfrodziewczyny”), zaprezentowano przestrzenną sylwetkę Marii Skłodowskiej-Curie z umieszczonym w QR kodzie krótkim biogramem oraz tabliczkami promującymi kobiety w STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Instalacja ta cieszyła się dużym zainteresowaniem, zwłaszcza wśród młodych kobiet odwiedzających EXPO.
Zwieńczeniem dnia był koncert muzyki Fryderyka Chopina w wykonaniu Pana Szymona Drabińskiego, który zgromadził licznie przybyłych gości. Uczestnicy mieli także okazję zwiedzić imponującą ekspozycję Pawilonu Polski.
Równolegle, w przestrzeniach EXPO, odbywały się spotkania bilateralne Kierownictwa PAN z przedstawicielami japońskich instytucji partnerskich: Rady Nauki Japonii (SCJ) oraz Japońskiego Towarzystwa Popierania Nauki (JSPS). W ich trakcie omówiono dotychczasowe kierunki współpracy naukowej oraz perspektywy rozwoju wspólnych inicjatyw badawczych i wymiany akademickiej.
Galeria
(aby przejść do galerii, kliknij w zdjęcie poniżej)
