Produkcja i spożycie białka w UE. Nowy raport EASAC analizuje potencjał alternatyw dla mięsa w kontekście wyzwań stojących przed branżą

 

Bruksela, 4 września 2025 r. – Rada Naukowa Akademii Europejskich (European Academies Science Advisory Council – EASAC) opublikowała kompleksowy raport dotyczący alternatyw dla mięsa. W związku z rozważaną przez UE strategią białkową mającą na celu wzmocnienie zrównoważonych systemów żywnościowych, w raporcie przeanalizowano szybko rozwijający się świat alternatyw dla mięsa, od białek pochodzenia roślinnego i owadów po fermentację mikrobiologiczną i mięso hodowane.

Raport oferuje decydentom politycznym oparty na naukowych podstawach plan działania, mający na celu zrównoważenie zobowiązań klimatycznych, zdrowia publicznego i odporności systemu żywnościowego. Jednak ramy polityczne pozostają w tyle za rozwojem naukowym i technologicznym.

„UE musi podjąć działania już teraz, jeśli chce wyprzedzić zmiany w zakresie białka, zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe oraz osiągnąć swoje cele w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej. Powinna stworzyć politykę wspierającą innowacje w zakresie alternatyw dla mięsa, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo żywności i ochronę konsumentów” – mówi profesor Bert Rima, przewodniczący grupy roboczej złożonej z ekspertów wyznaczonych przez europejskie akademie naukowe. „Przyszłe pokolenia w Europie prawdopodobnie będą dorastać, mając mniej mięsa na talerzach – i może to być zarówno konieczne, jak i korzystne. Raport zawiera wytyczne mające na celu zachęcenie ludzi do spożywania mniejszej ilości mięsa i umożliwienie im dokonywania lepszych wyborów”.

Korzyści dla środowiska

Analiza pokazuje, że niektóre alternatywy dla mięsa mogą mieć mniejszy wpływ na środowisko niż mięso tradycyjne, że owady i fermentacja mikrobiologiczna stanowią wydajne źródła białka o minimalnym wpływie na środowisko, jeśli wykorzystuje się zrównoważone surowce, oraz że mięso hodowane może potencjalnie zapewnić korzyści w zakresie zrównoważonego rozwoju, jeśli proces ten jest zasilany energią odnawialną.

Zdrowie i odżywianie

Alternatywne produkty mogą wspierać zbilansowaną dietę, ale nie wszystkie są jednakowe: niektóre przetworzone produkty pochodzenia roślinnego mogą zawierać nadmiar soli i tłuszczów nasyconych. Potrzebne są dalsze dane dotyczące długoterminowego wpływu nowszych produktów, takich jak mięso hodowane i białka uzyskane w wyniku precyzyjnej fermentacji.

Akceptacja konsumentów

Naturalność, smak, przystępna cena i jasne oznakowanie pozostają kluczowe dla zaufania konsumentów. Młodsze i miejskie populacje są bardziej otwarte na alternatywne produkty, zwłaszcza te związane z dobrostanem zwierząt i zmianami klimatycznymi. „Zaufanie konsumentów można łatwo stracić – zwłaszcza jeśli produkty są nadmiernie reklamowane lub mają wprowadzające w błąd etykiety” – ostrzega Hanna Tuomisto, profesor zrównoważonych systemów żywnościowych i współautorka badania. „Potrzebujemy pełnej przejrzystości nie tylko w zakresie składników, ale także wpływu na środowisko i przetwarzania”.

Innowacje wymagają wsparcia

Fermentacja i hodowla mięsa wykazują duży potencjał, ale napotykają przeszkody związane z kosztami i skalowalnością. Aby stymulować bezpieczne i zrównoważone innowacje, potrzebne są strategiczne finansowanie publiczne i jasna polityka.

Sześć pilnych apeli do decydentów politycznych

1. Zwiększenie przejrzystości i wprowadzenie jasnych, obowiązkowych standardów etykietowania dotyczących wartości odżywczych, przetwarzania i wpływu na środowisko
2. Ustanowienie jasnych zasad i ram regulacyjnych dotyczących dodatków do produktów białkowych pochodzenia roślinnego i mikrobiologicznego
3. Wzmocnienie standardów zrównoważenia środowiskowego, tj. porównywalności w ocenie cyklu życia, wykorzystania energii odnawialnej, strumieni ubocznych przemysłowych i rolniczych
4. Wzmocnienie świadomości konsumentów poprzez oparte na dowodach zalecenia dotyczące włączania alternatyw dla mięsa do zbilansowanej diety oraz zwalczanie dezinformacji.
5. Stworzenie pozytywnych ram dla innowacji poprzez inwestowanie w badania i rozwój, zwłaszcza w zakresie bezpiecznych i skalowalnych alternatyw, takich jak mięso mikrobiologiczne i hodowlane, oraz poprzez pomoc hodowcom zwierząt gospodarskich
   w dostosowaniu się do zmieniających się rynków alternatyw dla mięsa i alternatywnych białek.
6. Uwzględnienie kwestii etycznych i społecznych, takich jak zróżnicowane potrzeby żywieniowe, kultura, tradycje i warunki ekonomiczne. Należy również zwrócić uwagę na kwestie etyczne związane z hodowlą owadów oraz kwestie etyczne związane z mięsem hodowlanym opartym na komórkach zwierzęcych.

Punkt zwrotny dla polityki europejskiej

„Europa dysponuje narzędziami i potencjałem innowacyjnym, aby stać się światowym liderem” – twierdzi Tuomisto. „Potrzebujemy jednak czegoś więcej niż tylko rozwiązań technologicznych. O sukcesie przejścia na zrównoważone białka zadecydują zmiany społeczne i polityczne. Bez skoordynowanych działań ryzykujemy utratę zarówno korzyści dla środowiska, jak i zaufania społecznego”.

 

Zachęcamy do zapoznania się z pełnym raportem: https://easac.eu/news/details/meat-alternatives-report-launched