Apel Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w sprawie języka pogardy

Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN wystąpiła z apelem dotyczącym nasilającego się w polskiej przestrzeni publicznej zjawiska pogardy i nienawiści wyrażanych w języku. W ocenie Rady mamy dziś do czynienia z niepokojącym narastaniem negatywnych emocji, które coraz częściej dominują debatę społeczną i polityczną.

Mowa nienawiści – groźne narzędzie podziału

Język jest podstawowym narzędziem komunikacji i regulowania relacji społecznych. Sposób, w jaki mówimy, kształtuje nie tylko jakość dyskursu publicznego, ale i postawy wobec innych osób. Gdy język staje się narzędziem ataku, wykluczenia czy stygmatyzacji, prowadzi do osłabienia więzi społecznych i pogłębiania podziałów.

Rada Języka Polskiego przypomina, że mowa nienawiści nigdy nie jest zjawiskiem neutralnym. To nie tylko ostre czy emocjonalne słowa, lecz komunikaty, które mogą przeradzać się w realne działania – od dyskryminacji i izolowania jednostek, aż po przemoc fizyczną. Historia pokazuje, że przemoc słowna bywa pierwszym etapem eskalacji konfliktów.

Nowe obszary zagrożenia

W swoim apelu Rada zwraca uwagę, że w ostatnim czasie nienawiść w przestrzeni publicznej nie ogranicza się jedynie do sporów politycznych. Coraz częściej obiektem wrogości stają się osoby o innym niż biały kolorze skóry, posługujące się innymi językami, w tym także ci, którzy znaleźli w Polsce schronienie przed wojną. To zjawisko szczególnie niepokojące, gdyż uderza w fundamenty wspólnoty, jakimi są otwartość i solidarność.

Odpowiedzialność polityków i liderów opinii

Rada podkreśla szczególną odpowiedzialność polityków, osób publicznych oraz liderów opinii za ton i treść wypowiedzi. To oni wyznaczają standardy debaty, wpływając na postawy społeczne i klimat rozmowy publicznej. Apel przypomina, że powstrzymanie nienawiści na etapie słów jest nie tylko kwestią kultury języka, ale również troski o bezpieczeństwo i spójność społeczną.

Wspólna troska o język

Polska Akademia Nauk w pełni podziela zaniepokojenie Rady Języka Polskiego i apeluje o rozwagę w formułowaniu wypowiedzi, niezależnie od różnic światopoglądowych czy politycznych. Język powinien pozostać narzędziem dialogu i porozumienia, a nie orężem służącym do walki.

Całość apelu Rady Języka Polskiego można przeczytać tutaj: link.