Prezydium PAN o ustawie, wyborach i Kapitule Nagrody Polskiej Akademii Nauk

Na grudniowym posiedzeniu Prezydium Polskiej Akademii Nauk kluczowymi tematami obrad były prace nad nową ustawą regulującą funkcjonowanie PAN, kwestie organizacyjne związane z nadchodzącymi wyborami członków zagranicznych oraz sprawy dotyczące Nagrody Polskiej Akademii Nauk. W części posiedzenia uczestniczyła wiceminister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dr Katarzyna Zioło-Pużuk.

Ustawa o Polskiej Akademii Nauk

Prezydium zapoznało się z aktualnym stanem prac nad projektem ustawy. Jak poinformowano, trwa zbieranie uwag do projektu – proces ten potrwa do końca roku. Zgłoszone propozycje będą następnie analizowane w odpowiednim zespole. Równolegle przygotowywane są rozporządzenia wykonawcze, nad którymi prace planowane są na styczeń; również na tym etapie możliwe będzie zgłaszanie uwag.

Zgodnie z przedstawionym harmonogramem, projekt ustawy ma trafić do parlamentu późną wiosną, a jesienią planowane jest jej złożenie do podpisu Prezydenta RP. Podkreślono, że kierownictwo Akademii nie przewiduje zgłaszania istotnych zastrzeżeń do projektu, poza uwagami o charakterze doprecyzowującym. W toku dyskusji zwracano uwagę m.in. na znaczenie likwidacji rad kuratorów, wzmocnienie ustawowego umocowania dziekanów oraz kwestie przejściowe związane z rokiem wyborczym 2026.

Omówiono także podział dodatkowych środków finansowych przeznaczonych na naukę. Członkowie Prezydium zgodnie przyznali, że choć środki te są zauważalne, nie wszystkie jednostki będą w pełni usatysfakcjonowane przyjętym rozwiązaniem.

Wybory w PAN

Prezydium przyjęło uchwałę w sprawie terminu wyborów członków zagranicznych PAN, wprowadzając do niej drobne modyfikacje organizacyjne. Zgłoszenia kandydatów będą przyjmowane od 1 stycznia do 27 lutego 2026 roku, a same wybory zostaną skonkludowane podczas Zgromadzenia Ogólnego PAN 25 czerwca 2026 roku.

Zatwierdzono również podział miejsc wyborczych pomiędzy poszczególne wydziały PAN, który przedstawia się następująco:

• Wydział I Nauk Humanistycznych i Społecznych: 11 miejsc,
• Wydział II Nauk Biologicznych i Rolniczych: 19 miejsc,
• Wydział III Nauk Ścisłych i Nauk o Ziemi: 13 miejsc,
• Wydział IV Nauk Technicznych: 18 miejsc,
• Wydział V Nauk Medycznych: 9 miejsc.

Nagroda Polskiej Akademii Nauk

Istotnym punktem obrad było także przyjęcie uchwały w sprawie składu Kapituły Nagrody Polskiej Akademii Nauk. Zgodnie z decyzją Prezydium, w jej skład wejdą po dwie osoby z każdego wydziału Akademii:

1. Wydział I Nauk Humanistycznych i Społecznych:
   1. prof. Dariusz Doliński,
   2. prof. Arkadiusz Marciniak,
2. Wydział II Nauk Biologicznych i Rolniczych:
   1. prof. Marta Miączyńska,
   2. prof. Marek Świtoński,
3. Wydział III Nauk Ścisłych i Nauk o Ziemi:
   1. prof. Tomasz Dietl,
   2. prof. Marek Samoć,
4. Wydział IV Nauk Technicznych:
   1. prof. Andrzej Jajszczyk,
   2. prof. Małgorzata Lewandowska,
5. Wydział V Nauk Medycznych:
   1. prof. Andrzej Pilc,
   2. prof. Anetta Undas.

Kapituła będzie przygotowywać rekomendacje dotyczące wyboru laureata prestiżowego wyróżnienia, ustanowionego jako wyraz dążenia PAN do promowania najwybitniejszych osiągnięć naukowych i wzmacniania pozycji polskiej nauki na arenie międzynarodowej.

Posiedzenie zakończyło się omówieniem spraw bieżących oraz wolnych wniosków, potwierdzając konsekwentne działania Prezydium PAN na rzecz stabilnych ram prawnych, sprawnej organizacji życia korporacyjnego oraz podkreślania znaczenia doskonałości naukowej.