01 października 2026
Wszechnica wraca do Pałacu Staszica
Po kilkuletniej przerwie do kalendarza warszawskich wydarzeń naukowych wraca Wszechnica – cykl otwartych wykładów popularyzujących wiedzę, organizowany wspólnie przez Polską Akademię Nauk i Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Inicjatywa, która przez lata zapraszała do Pałacu Staszica miłośników nauki, ponownie stanie się przestrzenią spotkań naukowców z szeroką publicznością.
Celem Wszechnicy jest prezentowanie najciekawszych osiągnięć współczesnej nauki oraz przybliżanie zagadnień ważnych społecznie w sposób przystępny, atrakcyjny i oparty na rzetelnej wiedzy. Nowa odsłona projektu zachowuje dotychczasową misję, jednocześnie odpowiadając na oczekiwania współczesnych odbiorców. Wykładom będą towarzyszyć profesjonalna realizacja, transmisje internetowe oraz działania komunikacyjne, dzięki którym ich treść będzie mogła dotrzeć do odbiorców w całej Polsce.
Reaktywacja Wszechnicy jest jedną z pierwszych inicjatyw podejmowanych przez nowo powołany Oddział PAN w Warszawie.
– Bardzo się cieszę, że jedną z pierwszych aktywności Oddziału PAN w Warszawie jest właśnie reaktywacja Wszechnicy. To przedsięwzięcie o pięknej tradycji, które przez lata służyło budowaniu dialogu między środowiskiem naukowym a społeczeństwem. Szczególnie cenne jest dla mnie odnowienie współpracy z Towarzystwem Naukowym Warszawskim, instytucją od pokoleń zaangażowaną w rozwój polskiej nauki i jej upowszechnianie. Wierzę, że wspólnie stworzymy miejsce otwartej rozmowy o najważniejszych osiągnięciach i wyzwaniach współczesnej nauki – podkreśla prof. Leszek Kaczmarek, prezes Oddziału PAN w Warszawie.
Organizatorzy kierują cykl do wszystkich zainteresowanych nauką, niezależnie od wieku czy wykształcenia. Szczególne znaczenie ma on dla uczniów, studentów i nauczycieli poszukujących inspiracji oraz wiarygodnych źródeł wiedzy. Dzięki transmisjom online w wydarzeniu będą mogli uczestniczyć odbiorcy z całego kraju.
– W czasach nadmiaru informacji i rosnącej skali dezinformacji bezpośredni kontakt z naukowcami staje się szczególnie ważny. Wszechnica ma być miejscem, które pozwoli lepiej zrozumieć świat dzięki nauce, a jednocześnie przyczyni się do wzmacniania społecznego zaufania do wiedzy naukowej i instytucji badawczych – wyjaśnia prof. Dariusz Jemielniak, wiceprezes PAN.
Pierwszy wykład reaktywowanej Wszechnicy zabierze uczestników w podróż do fascynującego nanoświata, czyli rzeczywistości tysiąc razy mniejszej od średnicy ludzkiego włosa. Prof. dr hab. inż. Katarzyna Siuzdak oraz dr hab. Katarzyna Grochowska, prof. IMP PAN z Instytutu Maszyn Przepływowych PAN, opowiedzą o nanomateriałach, których niezwykłe właściwości znajdują zastosowanie w nowoczesnej elektronice, diagnostyce medycznej czy technologiach energetycznych. Uczestnicy dowiedzą się, jak za pomocą światła laserowego tworzy się nanocząstki, w jaki sposób naukowcy obserwują obiekty niewidoczne dla zwykłych mikroskopów oraz jak badają ich zachowanie. Wykład pokaże także mniej oczywiste oblicze nanotechnologii, zwracając uwagę na potencjalny wpływ nanomateriałów na środowisko i zdrowie człowieka. Będzie to okazja do odkrycia, że nanoświat, choć ukryty przed naszym wzrokiem, odgrywa coraz większą rolę w codziennym życiu.