17 listopada 2025

Nowa Biblioteka IKŚiO PAN imienia prof. Kazimierza Michałowskiego otwarta w Pałacu Staszica oraz polska misja w sercu Sakkary

13 listopada w siedzibie Polskiej Akademii Nauk w Pałacu Staszica odbyła się uroczystość otwarcia nowej Biblioteki Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN, która od tej chwili nosi imię prof. Kazimierza Michałowskiego – wybitnego polskiego archeologa i twórcy krajowej szkoły badań nad cywilizacjami basenu Morza Śródziemnego. Wydarzenie zgromadziło licznie przedstawicieli świata nauki, biznesu, instytucji publicznych oraz mediów.

Centralnym punktem ceremonii było symboliczne przecięcie wstęgi, którego dokonały: dr Karolina Zioło-Pużuk, wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego, oraz dr Jadwiga Iwaszczuk, dyrektor IKŚiO PAN, w towarzystwie rodziny prof. Michałowskiego – Małgorzaty Karkowskiej i ambasadora Jana Michałowskiego. Podczas części oficjalnej głos zabrali m.in.:

  • dr Jadwiga Iwaszczuk, dyrektor IKŚiO PAN,
  • Barbara Szelewa-Kropiwnicka, dyrektor Departamentu Analiz Strategicznych i Popularyzacji Nauki,
  • dr hab. Teodozja Rzeuska i dr Krzysztof Radtke, prezentując najnowsze wyniki badań archeologicznych prowadzonych przez polską misję w Sakkarze,
  • Jacek Olechowski, przewodniczący Fundacji Polska Rada Biznesu,
  • Książę Jan Lubomirski-Lanckoroński, przedsiębiorca i filantrop reprezentujący Fundację Książąt Lubomirskich.

Uroczystość poprowadziła dr Daria Dulok, zastępczyni dyrektora IKŚiO PAN ds. administracyjnych.

Nowa Biblioteka to znacznie więcej niż infrastruktura – to miejsce, które ma inspirować, łączyć i otwierać przestrzeń dla dialogu między kulturą a nauką. To nowoczesna inwestycja w przyszłość badań archeologicznych i humanistycznych oraz w ludzi, którzy je tworzą, a także oferująca zasoby, które mają wspierać interdyscyplinarne projekty realizowane w Instytucie. Jej powstanie jest elementem szerzej zakrojonego przedsięwzięcia naukowego „Realizacja badań archeologicznych na stanowisku Mastaba Faraona w Sakkarze (Egipt)”, prowadzonego przez IKŚiO PAN we współpracy polsko-egipskiej. Projekt, obejmujący również wykopaliska zaplanowane na sezony 2025 i 2026, został dofinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwotą 750 000 zł.

Podczas wydarzenia podkreślano wyjątkową rangę faktu, że polski zespół został wybrany przez rząd Egiptu do prowadzenia badań w grobowcu faraona Szepseskafa z IV dynastii – w obszarze wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Misja, kierowana przez prof. Teodozję Rzeuską i dr. Ahmeda Reheema pod naukową opieką prof. Karola Myśliwca, stanowi kontynuację wieloletniej współpracy i potwierdza międzynarodową pozycję polskiej archeologii.

Projekt archeologiczny oraz działalność Biblioteki wspiera również sektor prywatny. Przedstawiciele Polskiej Rady Biznesu – Grzegorz Bielowicki, Beata Drzazga i Marek Jankowski – wraz z OmenaArt Foundation oraz indywidualnymi darczyńcami z platformy Patronite przekazali na badania dodatkowe środki w wysokości ponad 110 000 zł. W trakcie uroczystości wielokrotnie podkreślano, że takie partnerstwo publiczno-prywatne jest dziś kluczowe dla rozwoju współczesnej humanistyki oraz dla ochrony światowego dziedzictwa kulturowego.


fot. Aleksander Leydo, Małgorzata Radomska, Patrycja Koziel