17 czerwca 2025

Polska Akademia Nauk i Komisja Europejska gospodarzami pierwszego dialogu na najwyższym szczeblu na temat dyplomacji naukowej w Polsce

Polska Akademia Nauk, we współpracy z Komisją Europejską, zorganizowała dialog wysokiego szczebla pt. „Dyplomacja naukowa w Polsce i jej rola w Unii Europejskiej”. Dzięki silnej sieci instytucji akademickich i badawczych Polska znajduje się w dobrej pozycji, aby wpływać na kształtowanie europejskiej agendy dyplomacji naukowej i budować nowoczesne możliwości szkoleniowe w tej rozwijającej się dziedzinie. W zmieniającym się krajobrazie międzynarodowej współpracy naukowej silny głos Polski jest kluczowy dla promowania wspólnych europejskich interesów.

Wydarzenie było pierwszą tego typu okazją do bezpośredniego spotkania z wysokimi przedstawicielami Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a także z czołowymi krajowymi i międzynarodowymi ekspertami zajmującymi się dyplomacją naukową w Europie i na świecie.

Komisja Europejska coraz bardziej postrzega naukę, technologię i innowacje jako kluczowe narzędzia nowoczesnej dyplomacji oraz instrumenty siły geopolitycznej. Europejskie ramy dyplomacji naukowej mają wspierać UE w obronie jej strategicznych interesów, ograniczaniu słabości oraz promowaniu europejskich wartości i globalnych dóbr publicznych, w tym wzmacnianiu pozycji Europy jako globalnego lidera w dziedzinie nauki i technologii, wykorzystywaniu badań i innowacji do wspierania pokoju i współpracy wielostronnej, a także zarządzaniu globalnymi dobrami wspólnymi oraz realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

Dialog stworzył podstawę do dalszej współpracy oraz konkretnych działań zmierzających do silniejszego, bardziej skoordynowanego europejskiego podejścia do dyplomacji naukowej.

– Jest to kluczowy moment na zaangażowanie polskiego środowiska akademickiego i polskich decydentów w wykorzystanie dyplomacji naukowej jako strategicznego narzędzia ochrony naszych narodowych interesów oraz interesów Unii Europejskiej. Głównym celem naszych spotkań jest uczenie się od najlepszych ekspertów, jak skutecznie realizować to ważne przedsięwzięcie – podsumował prof. Marek Konarzewski, prezes PAN.

Podczas wydarzenia uczestnicy zapoznali się z najnowszymi osiągnięciami w obszarze dyplomacji naukowej w Europie i na świecie.

Royal Society (Wielka Brytania) przedstawiło swój nowy raport, „Dyplomacja naukowa w czasach zakłóceń”, zwracając uwagę na zmieniający się kontekst geopolityczny i konieczność elastycznego, odpornego podejścia do międzynarodowej współpracy naukowej.

Podczas wydarzenia odbyła się także premiera raportu „Europejskie ramy dyplomacji naukowej”, który został przedstawiony przez jednego z jego współautorów. Publikacja zawiera strategiczne rekomendacje dotyczące wzmacniania roli UE w dyplomacji naukowej poprzez spójną politykę, współpracę oraz rozwój zdolności.

Sesje panelowe skupiły się na następujących tematach:

  • „Dyplomacja naukowa w Arktyce” – omawiano złożoną dynamikę geopolityczną i środowiskową regionu, podkreślając rosnące znaczenie strategiczne Arktyki i aktywną rolę Polski w promowaniu współpracy naukowej w tym regionie.
  • „Szkolenia i budowanie potencjału w dyplomacji naukowej” – analizowano obecną sytuację inicjatyw szkoleniowych oraz przyszłe potrzeby związane z przygotowaniem kolejnego pokolenia dyplomatów naukowych w Europie.

Wydarzenie zostało współorganizowane przez Komisję Europejską i Polską Akademię Nauk przy wsparciu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.