Powstaje Oddział Warszawski Polskiej Akademii Nauk

Polska Akademia Nauk planuje utworzenie swojego dziewiątego oddziału – tym razem w Warszawie. Decyzja o rozpoczęciu formalnych działań została poprzedzona szeroką dyskusją z członkami Akademii podczas spotkania, które odbyło się 16 października w Pałacu Staszica. Inicjatywa, od lat powracająca w środowisku naukowym, tym razem ma szansę na realizację – przy pełnym wsparciu władz PAN i życzliwości resortu nauki.

Dlaczego Warszawa?

Jak podkreślał prezes PAN, prof. Marek Konarzewski, powołanie oddziału warszawskiego nie jest konkurencją dla istniejących ośrodków regionalnych, lecz koniecznym wzmocnieniem głosu Akademii w stolicy, gdzie mieszka i pracuje około 40 procent członków PAN.

– Warszawa to naturalne centrum życia naukowego. Chcemy, by głos warszawskich członków PAN był bardziej słyszalny – nie tylko w środowisku, ale także w debacie publicznej. Akademia powinna mieć tu pełnoprawną reprezentację i możemy mieć ostateczny wpływ na jej kształt – powiedział prof. Konarzewski.

Choć centrala Akademii od zawsze mieści się w Warszawie, formalnie stolica nigdy nie posiadała własnego oddziału PAN. Tę „białą plamę” ma wypełnić nowa jednostka, która umożliwi lepszą koordynację współpracy między instytutami PAN, uczelniami i władzami samorządowymi.

Jak wskazał wiceprezes PAN, prof. Aleksander Welfe, oddział warszawski pozwoli także zacieśnić kontakty z Konferencją Rektorów Uczelni Publicznych oraz włączyć się w prace Rady Naukowej m.st. Warszawy. Dzięki temu Akademia zyska nową płaszczyznę oddziaływania na decyzje dotyczące nauki, edukacji i polityki miejskiej.

Podczas spotkania wielokrotnie podkreślano, że warszawski oddział PAN ma stać się także pomostem między nauką a społeczeństwem. Jak zauważyła prof. Maria Kaczmarek, nauka powinna powrócić do przestrzeni publicznej jako istotny element kultury i codziennego życia.

– Naszą misją jest przybliżanie nauki ludziom. Każdy instytut, każde odkrycie, każde badanie to historia, która zasługuje na opowiedzenie – poparł prezes PAN.

Zwiększenie skuteczności Akademii

Podczas obrad zwrócono również uwagę na trudną sytuację finansową instytutów PAN i potrzebę intensyfikacji działań na rzecz zwiększenia nakładów na naukę. Według prof. Konarzewskiego, utworzenie oddziału w Warszawie wzmocni instytucjonalny głos Akademii w kluczowych momentach publicznej debaty.

Prof. Welfe dodał, że dzięki noweli ustawy o PAN, przygotowywanej w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, członkowie Akademii będą mogli zgłaszać uwagi do konkretnych zapisów, mając realny wpływ na ostateczny kształt reformy.

– Im więcej spójnych głosów środowiska, tym większa szansa, że nasze postulaty zostaną uwzględnione – podkreślił prof. Welfe.

Decyzja o powołaniu Oddziału Warszawskiego PAN zostanie podjęta – jeśli  członkowie PAN poprą taką inicjatywę – podczas grudniowego Zgromadzenia Ogólnego Akademii. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyraziło już wstępne poparcie dla projektu.

Jak zapewnił prof. Welfe, przedsięwzięcie będzie praktycznie bezkosztowe – nowy oddział skorzysta z zaplecza Kancelarii PAN, a jego działalność będzie oparta na zaangażowaniu członków Akademii.

Zamykając spotkanie, prezes PAN podkreślił, że utworzenie oddziału to nie tylko sprawa organizacyjna, lecz przede wszystkim symboliczna.

– Warszawski oddział będzie świadectwem naszej dojrzałości i jedności. Akademia musi być tam, gdzie toczy się debata o przyszłości nauki, a to dzieje się właśnie w Warszawie – dodał prof. Konarzewski.