19 listopada 2025
Prezydium PAN ustanowiło Nagrodę Polskiej Akademii Nauk
Na listopadowym posiedzeniu Prezydium Polskiej Akademii Nauk przyjęło uchwałę dotyczącą utworzenia Nagrody Polskiej Akademii Nauk. Nowe wyróżnienie przyznawane będzie od 2026 roku za wybitne osiągnięcia naukowe wnoszące istotny wkład do nauki światowej. W trakcie obrad podjęto także uchwałę dotyczącą projektu powstania nowego Muzeum Historii Naturalnej.
Nagroda Polskiej Akademii Nauk
– W Polsce od lat toczy się dyskusja o tym, kiedy wreszcie doczekamy się polskiego Nobla. Najwyższy czas, aby zagadnienie to stało się jednym z przewodnich tematów działalności PAN. Grono korporantów Akademii będzie wybierało kandydatów do ustanowionej dziś Nagrody PAN spośród polskich uczonych prowadzących badania w kraju. To prestiżowe wyróżnienie, w wysokości 400 tys. zł, będzie przyznawane corocznie jednej osobie lub zespołowi liczącemu do trzech badaczy. Jako instytucja stoimy na straży tego, co w nauce najcenniejsze i najbardziej wartościowe – mówił prof. Marek Konarzewski, prezes PAN.
Zgłaszane osiągnięcia muszą nie tylko posiadać wysoką wartość naukową, lecz także wykazywać potencjał dalszego rozwoju oraz realną możliwość konkurowania o najbardziej prestiżowe międzynarodowe laury.
Zakres tematyczny Nagrody obejmuje wszystkie dyscypliny reprezentowane przez pięć wydziałów Polskiej Akademii Nauk:
- Nauk Humanistycznych i Społecznych,
- Nauk Biologicznych i Rolniczych,
- Nauk Ścisłych i Nauk o Ziemi,
- Nauk Technicznych,
- Nauk Medycznych.
Zgłoszenia kandydatów będą przyjmowane za pośrednictwem Elektronicznego Systemu Obsługi Nagrody (ESON). Prawo zgłaszania mają członkowie krajowi i zagraniczni Akademii, przy czym każdy z nich może wskazać tylko jednego kandydata w danym konkursie.
Rekomendacje dotyczące wyboru laureata przygotowywać będzie Kapituła Nagrody, powoływana przez Prezydium PAN na okres swojej kadencji. W jej skład wejdą przedstawiciele wszystkich wydziałów Akademii. Ostateczną decyzję o przyznaniu Nagrody podejmuje Prezydium PAN.
Wręczenie Nagrody PAN odbywać się będzie podczas uroczystej gali Polskiej Akademii Nauk, stanowiącej najważniejsze coroczne wydarzenie życia korporacyjnego PAN.
Ustanowienie Nagrody PAN jest wyrazem konsekwentnego dążenia Polskiej Akademii Nauk do wzmacniania pozycji polskich badań na arenie międzynarodowej, podkreślania znaczenia nauki prowadzonej w kraju oraz promowania najwyższych standardów doskonałości naukowej.
Szczegółowe informacje, w tym harmonogram konkursu i wysokość Nagrody, będą ogłaszane każdorazowo przez Prezesa PAN na stronie internetowej Akademii oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.
Muzeum Historii Naturalnej – projekt
Prezydium PAN podjęło także uchwałę w sprawie opracowania koncepcji oraz podjęcia działań mających na celu powołanie Muzeum Historii Naturalnej w Warszawie.
– Projekt Muzeum Historii Naturalnej pojawił się w PAN już wiele lat temu. W zasobach naszych instytutów są zbiory, które powinny być od dawna wyeksponowane w jednym dużym i nowoczesnym muzeum – podkreślił prof. Marek Konarzewski.
Przedstawiciele Prezydium zgodnie stwierdzili, że projekt ten wypełni lukę w kulturowej ofercie nie tylko Warszawy, ale całej Polski. Muzea Historii Naturalnej są często najchętniej odwiedzanymi obiektami turystycznymi na świecie. Placówka w Warszawie planowana jest jako jedna z najnowocześniejszych tego typu instytucji na świecie, a jej bezpośrednim zapleczem naukowym będą instytuty PAN, które mają tam znaleźć swoje nowe siedziby: m.in. Instytut Paleobiologii PAN i Muzeum i Instytut Zoologii PAN.
– Znajdujące się w naszym posiadaniu unikalne eksponaty zbyt długo już czekają na pokazanie ich światu. Warto podkreślić walory edukacyjne takiego nowoczesnego muzeum. Dążenie do jego powstania jest obowiązkiem PAN – mówił prof. Andrzej Legocki, były prezes PAN.
Na czele projektu, jako pełnomocnik merytoryczny, będzie stał prof. Jarosław Stolarski, dyrektor Instytutu Paleobiologii PAN.