Prezydium Polskiej Akademii Nauk o finansowaniu nauki i reorganizacji instytutów PAN

21 października odbyło się posiedzenie Prezydium Polskiej Akademii Nauk, w trakcie którego omówiono kwestie związane z finansowaniem nauki, reorganizacją instytutów oraz bieżącą działalnością Akademii.

Finansowanie nauki – stanowisko Prezydium PAN

Prof. Marek Konarzewski, prezes PAN, przedstawił informację o działaniach podejmowanych przez Akademię na rzecz zwiększenia nakładów na badania i rozwój.

– Inwestycje w naukę to inwestycje w przyszłość gospodarki i społeczeństwa. Polska nauka wymaga stabilnego i przewidywalnego finansowania – podkreślił.

Prezydium przyjęło stanowisko, w którym zwraca uwagę na potrzebę systemowych rozwiązań zapewniających trwały wzrost środków przeznaczonych na badania:

„Prezydium Polskiej Akademii Nauk wyraża głębokie zaniepokojenie planowanym poziomem nakładów na naukę w budżecie państwa na rok 2026. W relacji do produktu krajowego brutto jest on najniższy od wielu lat i znacząco odbiega od średniej w krajach Unii Europejskiej.

Tak niski poziom finansowania nauki prowadzi do pogłębiania się zapóźnienia infrastrukturalnego oraz zniechęca do podejmowania i kontynuowania działalności naukowej. W konsekwencji Polska traci potencjał intelektualny i zdolność do konkurowania z wiodącymi ośrodkami badawczymi na świecie. Stan ten dowodzi niezrozumienia kluczowej roli nauki dla rozwoju nowoczesnego państwa, innowacyjnej gospodarki i społeczeństwa opartego na wiedzy.

Prezydium Polskiej Akademii Nauk wzywa do znaczącego zwiększenia finansowania nauki, co jest niezbędnym warunkiem prawidłowego funkcjonowania i stabilnego rozwoju Polski”.

Uchwały dotyczące majątku i reorganizacji instytutów

Prezydium wyraziło zgodę na rozporządzenie składnikami aktywów trwałych przez Instytut Wysokich Ciśnień PAN oraz Centrum Badań Kosmicznych PAN. Zgody dotyczyły odpowiednio zwiększenia hipoteki nieruchomości instytutu oraz przekazania wzorca częstotliwości CsF2 na rzecz Głównego Urzędu Miar.

Omówiono również projekty reorganizacji kilku instytutów PAN – w tym Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie, Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN oraz Instytutu Wysokich Ciśnień PAN.

Nowe inicjatywy i działalność komitetów

W dalszej części posiedzenia omówiono zasadność utworzenia Oddziału PAN w Warszawie. Zaprezentowano również sprawozdania dotyczące działalności fundacji i stowarzyszeń działających przy Akademii oraz informacje o realizacji zadań komitetów problemowych przy Prezydium PAN: Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, Komitetu Badań nad Migracjami PAN oraz Rady Upowszechniania Nauki PAN.

Wystąpienia komentował prof. Aleksander Welfe, pierwszy wiceprezes PAN. – Polska Akademia Nauk, dzięki pracy tak ważnych komitetów problemowych, ma ogromny wpływ na kształtowanie debaty naukowej – jest partnerem w budowaniu nowoczesnej polityki naukowej państwa – podsumował.