Seminarium naukowe PAN „Prewencja i zwalczanie pryszczycy”

Aktualne zagrożenia epizootyczne, nowe metody diagnostyczne i szczepienia, a także dyskusja na temat zasadności zmiany dotychczasowej strategii zwalczania pryszczycy w Unii Europejskiej – to główne tematy seminarium naukowego pt. „Prewencja i zwalczanie pryszczycy”, które odbędzie się 15 maja 2025 roku w Pałacu Staszica w Warszawie.

Wydział II Nauk Biologicznych i Rolniczych PAN, Komitet Nauk Weterynaryjnych i Biologii Rozrodu PAN oraz Główny Lekarz Weterynarii zapraszają na seminarium naukowe poświęcone pryszczycy – jednej z najgroźniejszych chorób zakaźnych zwierząt parzystokopytnych.

W wydarzeniu wezmą udział reprezentujący kluczowe instytucje zajmujące się zdrowiem zwierząt eksperci z Polski i Belgii, którzy przedstawią najnowsze dane epidemiologiczne, omówią dostępne narzędzia diagnostyczne oraz kierunki rozwoju szczepień. Spotkanie zakończy panel dyskusyjny dotyczący gotowości UE na ewentualną zmianę strategii walki z tą chorobą, która w kontekście rosnącej mobilności i intensywnego handlu międzynarodowego nabiera szczególnego znaczenia.

– Pryszczyca to jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych zwierząt parzystokopytnych – jej potencjał rozprzestrzeniania się stanowi poważne zagrożenie dla całego sektora produkcji zwierzęcej w Europie. Kluczowe znaczenie ma nie tylko szybkie reagowanie w przypadku wybuchu epidemii, ale przede wszystkim prewencja: wysoka świadomość, odpowiedzialność i zaangażowanie hodowców w ochronę stad są fundamentem skutecznej obrony przed tą zarazą – mówi prof. dr hab. Romuald Zabielski, Przewodniczący Rady Kuratorów Wydziału II PAN. – Zapraszam na seminarium, podczas którego przedstawimy szerokie spojrzenie na ten problem i podzielimy się potrzebną wiedzą – dodaje prof. Zabielski.

Swoje wystąpienia na seminarium zapowiedzieli:

• lek. wet. Krzysztof Jażdżewski – Główny Lekarz Weterynarii,
• prof. dr hab. Zygmunt Pejsak – członek PAN,
• dr David Lefebvre – przedstawiciel EURL FMD (ANSES – Francja, Sciensano – Belgia),
• dr hab. Magdalena Larska, prof. Inst. – PIWet-PIB,

a także inni specjaliści w dziedzinie epizootiologii, diagnostyki i profilaktyki chorób zakaźnych zwierząt.

Kulminacyjnym punktem programu będzie panel dyskusyjny pt. „Czy jesteśmy gotowi na modyfikację metod zwalczania pryszczycy w krajach UE i czy tego chcemy?”, podczas którego poruszone zostaną kwestie strategii zwalczania groźnych chorób zakaźnych zwierząt w krajach Unii Europejskiej.

Seminarium odbędzie się w formule hybrydowej – uczestnicy będą mogli wziąć udział zarówno stacjonarnie (Pałac Staszica, sala E. Majewskiego, III piętro), jak i online. Organizatorzy serdecznie zapraszają przedstawicieli środowisk naukowych, administracji weterynaryjnej oraz mediów zainteresowanych tematyką zdrowia zwierząt i bezpieczeństwa epizootycznego.

„Prewencja i zwalczanie pryszczycy”

Program seminarium naukowego (15 maja 2025 roku)

• 12:00–12:10
  Otwarcie i powitanie gości – prof. dr hab. Wojciech Niżański, Przewodniczący Komitetu Nauk Weterynaryjnych i Biologii Rozrodu PAN i prof. dr hab. Romuald Zabielski, Przewodniczący Rady Kuratorów Wydziału II PAN
• 12:10–12:40
  „Aktualna sytuacja epidemiologiczna w Polsce na dzień 15 maja 2025 r.” – lek. wet. Krzysztof Jażdżewski, Główny Lekarz Weterynarii
• 12:40–13:10
  „Pryszczyca – aktualna sytuacja epidemiologiczna w Europie” – prof. dr hab. Zygmunt Pejsak, czł. PAN, Katedra Chorób Zakaźnych, Inwazyjnych i Ochrony Zdrowia Publicznego, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie
• 13:10–13:40
  „Epidemiology of FMD in the world and the role of the EURL FMD” [Epidemiologia FMD na świecie i rola EURL FMD] – dr David Lefebvre, Belgian National Health and Science Institute, Sciensano, representative of the European Union Reference Laboratory for foot-and-mouth disease ANSES (France) and Sciensano (Belgium)
• 13:40–14:10
  „Metody diagnostyczne i szczepienia przeciwko pryszczycy – wczoraj dziś i jutro” – dr hab. Magdalena Larska prof. Inst., Narodowe Laboratorium Referencyjne Pryszczycy, Dział Wirusologii i Wirusowych Chorób Zwierząt, Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy, Puławy
• 14:10–14:55
  Dyskusja „Czy jesteśmy gotowi na modyfikację metod zwalczania pryszczycy w krajach UE i czy tego chcemy?” – moderator: prof. dr hab. Zygmunt Pejsak; paneliści: przedstawiciel GLW, dr hab. Magdalena Larska prof. Inst., dr David Lefebvre, dr hab. Marcin Smreczak, prof. dr hab. Stanisław Winiarczyk
• 14:55–15:00
  Podsumowanie i zakończenie – prof. dr hab. Wojciech Niżański i prof. dr hab. Romuald Zabielski
• 15:00–15:30
  Kawa i herbata

Co wiemy o chorobie?

Pryszczyca (FMD) – historia, zagrożenie, odpowiedzialność

Pryszczyca, opisywana już w starożytnych źródłach, do dziś pozostaje jednym z największych zagrożeń dla hodowli bydła, świń, owiec i kóz. Choroba wywoływana przez wirusa FMDV jest niezwykle zaraźliwa, a jej skutki gospodarcze i społeczne – dramatyczne. Aktualna sytuacja epizootyczna w Europie nie pozostawia złudzeń: zagrożenie jest realne i rośnie z każdym tygodniem. W styczniu br. ognisko choroby wykryto w Niemczech, zaledwie 70 km od polskiej granicy. W kolejnych tygodniach potwierdzono liczne przypadki na Węgrzech i Słowacji. Co więcej, jedno z ognisk w Słowacji objęło fermę bydła liczącą 3500 krów mlecznych, a w walce z chorobą zastosowano tam szczepienia interwencyjne przed likwidacją stada.

Zasady zwalczania pryszczycy w UE

W Unii Europejskiej obowiązuje strategia bezkompromisowa: nie stosuje się szczepień profilaktycznych. W przypadku wystąpienia choroby stosuje się natychmiastową likwidację zwierząt chorych, zakażonych i podejrzanych o infekcję, wprowadza się ograniczenia
w przemieszczaniu zwierząt i ludzi, a strefy zagrożone są objęte szczególnym nadzorem weterynaryjnym. Ścisłe przestrzeganie zasad bioasekuracji jest jedynym realnym narzędziem prewencyjnym.

Rola hodowców i lekarzy weterynarii

Autorzy tekstu rekomendowanego przez Komitet Nauk Weterynaryjnych i Biologii Rozrodu PAN – prof. dr hab. Zygmunt Pejsak i dr Kazimierz Tarasiuk – zwracają uwagę, że kluczową rolę
w walce z FMD odgrywają hodowcy i lekarze weterynarii. To od ich czujności, wiedzy i odpowiedzialności zależy, czy zaraza przekroczy granice gospodarstwa.

Wskazują również, że skuteczna ochrona stad – jak pokazuje doświadczenie z ostatnich lat walki z ASF (ang. African Swine Fever, Afrykańskiego pomoru świń) – możliwa jest wyłącznie dzięki rygorystycznej bioasekuracji. To nie jest element fakultatywny – to obowiązek każdego hodowcy.

Pobierz i wydrukuj infografikę

Kliknij tutaj, aby pobrać plakat informacyjny „Jak reagować w przypadku zauważenia pryszczycy” (PDF)

Link do konferencji online