Stanowisko Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN na temat zawieszenia prawa do składania wniosków o udzielenie azylu

Stanowisko z 1 grudnia 2024 r.

Komitet Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk i Jego Sekcja Pedagogiki Kultury i Edukacji Międzykulturowej jako reprezentacja całego środowiska naukowego polskiej pedagogiki, wybrany na kadencję 2023–2027 protestuje przeciwko przyjętego przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 15 października 2024 roku dokumentu pt. „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030”, a szczególnie jednego passusu owej strategii, który brzmi następująco: „W przypadku zagrożenia destabilizacji państwa przez napływ imigrantów możliwe powinno być czasowe i terytorialne zawieszenie prawa do przyjmowania wniosków o azyl. Odpowiednie ustawy uwzględniać powinny mechanizm kontroli parlamentarnej, grupy wrażliwe oraz doświadczenia innych państw”.

Przyjęta strategia z wyłączeniem głosu czterech ministrów – posłów Klubu Parlamentarnego Lewicy we wskazanym punkcie łamie prawo człowieka do azylu, do przemieszczania się do kraju bezpiecznego z państwa objętego działaniami wojennymi lub aktami terrorystycznymi, czyli konwencje międzynarodowe parafowane przez poprzednie rządy Rzeczypospolitej Polskiej oraz Unię Europejską. Uznanie prawa do azylu przysługuje wszystkim ludziom i jest zapisane w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka (1948 r.) oraz Konwencji Genewskiej.

Ponadto w dokumencie nie sformułowano jakie organy państwa i parlamentu mają decydować o skali zagrożenia, w jakim zakresie i na jakie doświadczenia państw demokratycznych powołuje się Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, aby podjąć działania zapobiegawcze z zawieszeniem prawa do azylu włącznie.