Sukces inauguracyjnego spotkania projektu LIQUIDICE

Projekt LIQUIDICE, finansowany w ramach programu Horyzont Europa, oficjalnie rozpoczął się udanym spotkaniem kick-off, które odbyło się w dniach 26-27 lutego 2025 r. w Instytucie Geofizyki Polskiej Akademii Nauk (IGF PAN) – instytucji koordynującej projekt. W wydarzeniu wzięło udział ponad 50 uczestników (zarówno osobiście, jak i online), w tym przedstawiciele partnerów projektu oraz oficerowie projektowi z Komisji Europejskiej.

Inauguracja projektu LIQUIDICE: globalna wizja ochrony kriosfery

LIQUIDICE to pierwszy projekt z zakresu nauk o Ziemi w ramach programu Horyzont Europa, który jest koordynowany przez polską jednostkę. Inicjatywa skupia 18 wiodących instytucji naukowych z Europy i Indii, które wykorzystują nowoczesne technologie – obserwacje satelitarne, zaawansowane modele klimatyczne i badania terenowe – aby lepiej przewidywać skutki zmian klimatu, w tym wzrost poziomu mórz, dostępność zasobów wodnych oraz zmiany hydrologiczne wpływające na miliony ludzi. Projekt opracuje unikalne zbiory danych, precyzyjne modele klimatyczne oraz innowacyjne narzędzia do monitorowania zmian w kriosferze. Wyniki badań wzbogacą wiedzę naukową i dostarczą decydentom kluczowych informacji na temat strategii adaptacji do zmian klimatu.

Współpraca europejsko-indyjska na rzecz klimatu

Projekt koncentruje się na kluczowych regionach lodowcowych – tzw. supersites – które mają fundamentalne znaczenie zarówno dla ekosystemów lokalnych, jak i globalnych procesów klimatycznych:

• System lodowcowy Monte Rosa (Włochy) – kluczowy dla hydroenergetyki i turystyki zimowej, które są zagrożone przez zmniejszającą się pokrywę śnieżną.
• Lodowiec Jostedalsbreen (Norwegia) – dostarcza do 15% krajowej energii wodnej, odgrywając istotną rolę w bezpieczeństwie energetycznym.
• Dorzecza Ilulissat i Kangerlussuaq (Grenlandia) – obrazują globalne konsekwencje topnienia lądolodu, wpływające na poziom mórz i zasoby wodne.
• Svalbard – degradacja wieloletniej zmarzliny destabilizuje infrastrukturę i zmienia warunki hydrologiczne.
• Himalaje – topnienie lodowców i zmiany w opadach mogą zagrozić dostępowi do wody pitnej dla 240 milionów ludzi w regionie oraz 1,65 miliarda osób mieszkających w dolnym biegu rzek.

Nowa era w badaniach lodowców

Podczas spotkania inauguracyjnego Karsten Godderz i Margarita Ruiz Ramos z Komisji Europejskiej omówili wytyczne dotyczące wdrażania projektu, podkreślając transparentność działań i obowiązki raportowe. Martin Wearing z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) przedstawił znaczenie danych satelitarnych w monitorowaniu zmian klimatu i zaprosił konsorcjum do współpracy w zakresie zasobów ESA.

Każdy z partnerów projektu przedstawił swoje doświadczenie w badaniach polarnych oraz omówił swoją rolę w ramach poszczególnych pakietów roboczych. Spotkanie obejmowało również dyskusje na temat zarządzania ryzykiem, strategii rozpowszechniania wyników, wykorzystywania danych oraz planowania przyszłej współpracy. W projekcie LIQUIDICE zostanie zgromadzona ogromna ilość danych zarówno z obserwacji naziemnych, jak i teledetekcyjnych, co wymaga efektywnego systemu ich integracji i zarządzania. Dodatkowo, spotkanie umożliwiło nawiązanie współpracy z innymi projektami finansowanymi w ramach konkursu HORIZON-CL5-2024-D1-01-02, takimi jak ICELINK i CryoSCOPE.

Strategiczne partnerstwo na rzecz zrównoważonego rozwoju klimatu

Dr Bartłomiej Luks, Koordynator Projektu, podsumował spotkanie: „Jesteśmy niezwykle zadowoleni z przebiegu spotkania inauguracyjnego LIQUIDICE. Było to bardzo owocne wydarzenie, które pozwoliło nam nie tylko omówić kluczowe cele projektu, ale także wzmocnić współpracę między partnerami. Dzięki zaangażowaniu wszystkich uczestników udało się jasno określić pierwsze kroki w realizacji projektu oraz zidentyfikować kluczowe wyzwania. Jestem przekonany, że wspólnie osiągniemy ambitne cele, jakie przed sobą postawiliśmy”.

Projekt LIQUIDICE oficjalnie rozpoczął się 1 lutego 2025 r. i potrwa cztery lata.