Eksperci o wirusowych zapaleniach wątroby – wyzwania diagnostyczne i systemowe

Odbyła się konferencja pt. „Wirusowe zapalenia wątroby – ukryta epidemia i jej długofalowe skutki”, poświęcona jednemu z najpoważniejszych problemów zdrowotnych XXI wieku. W trakcie spotkania podkreślono, że mimo znaczącego postępu w diagnostyce, profilaktyce i terapii – szczególnie w odniesieniu do wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV) – choroby te nadal stanowią ogromne wyzwanie dla systemów ochrony zdrowia na całym świecie.

Eksperci zwracali uwagę, że wirusowe zapalenia wątroby przez wiele lat mogą przebiegać bezobjawowo, prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego, włóknienia, marskości wątroby, a w konsekwencji także do raka wątrobowokomórkowego. Długa faza utajona zakażenia, ograniczona świadomość społeczna oraz niedostateczna wykrywalność sprawiają, że wiele przypadków diagnozowanych jest dopiero na zaawansowanym etapie choroby. Podkreślono, że globalnie z powodu powikłań związanych z wirusowymi zapaleniami wątroby, głównie marskości i raka wątroby, umiera rocznie ponad 1,3 mln osób.

W trakcie konferencji wskazano również na istotne różnice w charakterze problemu w zależności od regionu. W krajach rozwiniętych głównym wyzwaniem pozostaje identyfikacja osób zakażonych i skuteczne włączanie ich do leczenia. W Europie i w Polsce szczególnie istotne są zakażenia HCV, często związane z dawnymi procedurami medycznymi, transfuzjami krwi oraz niewystarczającymi niegdyś standardami bezpieczeństwa. W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) zwrócono uwagę na znaczącą rolę programów szczepień, które przyczyniły się do ograniczenia liczby nowych zakażeń, choć ryzyko nadal utrzymuje się w grupach szczególnego zagrożenia. Jednocześnie zaznaczono, że zakażenia HBV są często wykrywane przypadkowo, nierzadko dopiero na etapie rozwiniętej marskości lub raka wątrobowokomórkowego.

Szczególny nacisk położono na długofalowe skutki zakażeń wirusami hepatotropowymi, które wykraczają poza aspekt kliniczny. Zwrócono uwagę na przewlekły charakter chorób, ich związek z wielochorobowością, wysokie koszty opieki zdrowotnej, a także na problemy społeczne, takie jak stygmatyzacja pacjentów czy nierówności w dostępie do diagnostyki i leczenia.

Podczas konferencji omówiono również nowoczesne strategie eliminacji wirusowych zapaleń wątroby, w tym programy szczepień przeciw HBV, rozwój diagnostyki oraz skuteczne terapie bezinterferonowe (DAA) w leczeniu HCV, a także znaczenie monitorowania zakażeń HBV i HDV. Eksperci zgodnie podkreślali, że skuteczne ograniczenie tej „ukrytej epidemii” jest możliwe, jednak wymaga skoordynowanych działań – woli instytucjonalnej, szeroko zakrojonej edukacji zdrowotnej oraz dobrze zorganizowanego systemu opieki, który umożliwi szybkie wykrywanie zakażeń i wdrażanie leczenia.

W debacie udział wzięli wybitni specjaliści: prof. Jacek Zaremba, prof. Romuald Zabielski, prof. Piotr Pruszczyk, prof. Andrzej Więcek, prof. Mariusz Ratajczak oraz prof. Magdalena Kucia, którzy przedstawili różne perspektywy związane z diagnostyką, leczeniem i systemowymi wyzwaniami w obszarze chorób wątroby.

Konferencję poprowadziła Alicja Wiercińska-Drapało z Kliniki Chorób Zakaźnych, Tropikalnych i Hepatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie, moderując dyskusję i nadając jej interdyscyplinarny charakter.