Międzynarodowa konferencja w Warszawie: PAN wspiera badania nad traumami wojennymi i PTSD w Ukrainie

W dniach 12–13 czerwca 2025 roku w Pałacu Staszica w Warszawie odbędzie się międzynarodowa konferencja pt. „Współczesne badania nad traumami psychicznymi wywołanymi wojną”, organizowana przez Polską Akademię Nauk (PAN). Wydarzenie stanowi element szerokiego planu wsparcia ukraińskiej społeczności naukowej w badaniach nad traumami psychicznymi i zespołem stresu pourazowego (PTSD) wywołanymi wojną.

Konferencja zgromadzi około 70 ekspertów z całego świata – psychologów, psychiatrów, badaczy i decydentów, którzy wymienią się doświadczeniami w zakresie interwencji psychologicznych w sytuacjach konfliktów zbrojnych. Omówione zostaną najlepsze praktyki terapeutyczne, wyzwania systemowe oraz specyfika traumy wojennej w kontekście Ukrainy.

Polska Akademia Nauk proponuje szereg działań mających na celu wzmocnienie badań nad zdrowiem psychicznym i PTSD w Ukrainie.

– Naszym celem jest wspieranie społeczności naukowej i instytucji badawczych w rozwijaniu kompetencji w analizie traum psychicznych i ich konsekwencji – medycznych, psychologicznych, społecznych – mówi prof. Jerzy Duszyński, przewodniczący Komitetu Sterującego, były Prezes PAN (2015–2022), obecny doradca Prezesa PAN ds. współpracy z Ukrainą.

Konferencja „Współczesne badania nad traumami psychicznymi wywołanymi wojną” rozpocznie się przemówieniami organizatorów i reprezentantów rządu. Zainauguruje ją prof. Marek Konarzewski, prezes PAN; wystąpią zaproszeni przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Obrony, a także prof. Jerzy Duszyński.

Pierwszy dzień konferencji poświęcony będzie globalnym politykom w zakresie zdrowia psychicznego, doświadczeniom pomocy cywilom oraz ukraińskim terapiom PTSD. Drugi dzień skoncentruje się na interwencjach w stresie bojowym, barierach we wdrażaniu leczenia oraz wsparciu psychospołecznym dla uchodźców wojennych.

– W obliczu tragedii wojny nie możemy milczeć ani pozostawać bezczynni. Dlatego Polska Akademia Nauk wspiera międzynarodowe wysiłki na rzecz zrozumienia i leczenia traum psychicznych wywołanych konfliktem zbrojnym. Konferencja w Warszawie to nie tylko spotkanie wybitnych ekspertów, ale przede wszystkim ważny krok ku przyszłości, w której nauka pomaga leczyć rany wojny i budować odporne społeczeństwa – mówi prof. Marek Konarzewski, prezes Polskiej Akademii Nauk.

Traumy psychiczne i PTSD wśród personelu wojskowego, zwykłych obywateli, uchodźców oraz osób wewnętrznie przemieszczonych będą stanowiły ogromne wyzwanie dla Ukrainy nawet wiele lat po zawieszeniu broni. Według danych WHO aż 9,6 miliona Ukraińców może być zagrożonych problemami zdrowia psychicznego lub już z nimi się zmaga. Zdolność ukraińskich instytucji do stawienia czoła tym wyzwaniom będzie zależała od rzetelnej analizy, wiedzy eksperckiej oraz odpowiedniego szkolenia psychologów i pracowników socjalnych.

Program badawczy LTP PTSD

Konferencja zainauguruje również przygotowania do uruchomienia nowego Długoterminowego Programu Badawczego LTP PTSD, który PAN planuje realizować we współpracy z ukraińskimi naukowcami. Program będzie kontynuacją sprawdzonych modeli wsparcia nauki ukraińskiej realizowanych przez Akademię od początku wojny.

Ramy oraz priorytety nowego programu badawczego, poświęconego pogłębionej analizie PTSD w Ukrainie, zostaną omówione podczas konferencji w Warszawie.

Organizatorzy podkreślają, że skuteczna pomoc psychologiczna i rozwój wiedzy naukowej w tym obszarze to nie tylko wyraz solidarności, ale także inwestycja w przyszłość stabilnego i zdrowego społeczeństwa po zakończeniu działań wojennych.

Program konferencji:

„Współczesne badania nad traumami psychicznymi związanymi z wojną”

12–13 czerwca 2025

Pałac Staszica, Warszawa, Polska

Dzień 1:

12 czerwca 2025 (czwartek)

09:00–09:30 – rejestracja, kawa powitalna
09:30–09:50 – Otwarcie konferencji (przemówienia powitalne – do 5 minut)

• prof. Marek Konarzewski, Prezes PAN
• przedstawiciel Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
• przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia
• przedstawiciel Ministerstwa Obrony
• prof. Jerzy Duszyński, Przewodniczący Komitetu Sterującego

09:50–10:00 – Przegląd sytuacji na Ukrainie

• Mateusz Białas, Dyrektor Przedstawicielstwa PAN w Kijowie

10:00–10:10 – Inicjatywy PAN na rzecz Ukrainy

• dr Anna Plater-Zyberk, Dyrektor Biura Współpracy z Zagranicą PAN

10:10–11:30 – Panel 1: Oparte na dowodach leczenie zaburzeń pourazowych oraz polityka zdrowia psychicznego z perspektywy globalnej
Moderator: prof. Agnieszka Popiel

• prof. Richard Bryant, Uniwersytet Nowej Południowej Walii, Australia
• prof. Frank Neuner, Uniwersytet w Bielefeld, Niemcy
• prof. Yona Teichman, profesor emerytowany, Uniwersytet w Tel-Awiwie, Izrael
• Oksana Mykhniak, Lwowski Narodowy Uniwersytet Medyczny „Danylo Halycky”​

11:30–12:10 – przerwa kawowa

12:10–13:30 – Panel 2: Dzielenie się doświadczeniami – co działa, a co nie: pomoc cywilom w kraju ogarniętym wojną
Moderator: prof. Aleksandra Łuszczyńska

• prof. Noa Vilchinsky, Uniwersytet Bar Ilan, Izrael
• prof. Rivka Tuval Mashiach, Uniwersytet Bar Ilan, Izrael
• dr Maria Baran, Uniwersytet SWPS, Polska
• dr Oleg Burlachuk, Narodowe Stowarzyszenie Psychologiczne Ukrainy

13:30–14:30 – przerwa obiadowa

14:30–16:00 – Panel 3: Potrzeby i wyzwania związane z problemami zdrowia psychicznego w wyniku wojny – doświadczenia Ukrainy
Moderator: prof. Bogdan Zawadzki

• Kseniia Voznytsina, Centrum Rehabilitacji Lisova Poliana, Ukraina
• dr Valeriia Paliy, Szkoła Ekonomiczna w Kijowie, Ukraina
• Oksana Zbitneva, Centrum Koordynacyjne ds. Zdrowia Psychicznego przy Radzie Ministrów Ukrainy
• Volodymyr Korostyi, Narodowy Uniwersytet Medyczny w Charkowie, Ukraina

16:00–16:45 – dyskusja ogólna
18:30 – kolacja dla zaproszonych gości (miejsce do potwierdzenia)

Dzień 2:

13 czerwca 2025 (piątek)

09:00–09:30 – rejestracja, kawa powitalna

09:30–10:15 – Panel 4: Wczesne i późne interwencje w przypadku stresu bojowego – doświadczenia wojskowe
Moderatorzy: Radosław Tworus / Justyna Towarek

• Andriy Burachyk, Szpital dla Weteranów w Równem, Ukraina
• dr Brenda Wiederhold, USA
• Oleh Bereziuk (do potwierdzenia), Unbroken Lwów

10:15–10:45 – przerwa kawowa

10:45–12:00 – Panel 5: Bariery we wdrażaniu terapii opartych na dowodach
Moderator: dr Olena Venger

• prof. Wojciech Kulesza, Uniwersytet SWPS
• Montserrat Bautista, Uniwersytet w Madrycie, Hiszpania
• prof. Meir Teihman, profesor emerytowany, Uniwersytet w Tel-Awiwie, Izrael
• Valerii Kuzminov, Narodowa Akademia Nauk Medycznych Ukrainy, Instytut Neurologii, Psychiatrii i Narkologii w Charkowie

12:00–13:00 – przerwa obiadowa

13:00–14:15 – Panel 6: Wzmacnianie zbiorowej odporności – wsparcie psychospołeczne dla uchodźców wojennych
Moderator: prof. Małgorzata Kossowska

• prof. Krzysztof Kaniasty, Instytut Psychologii PAN, Polska
• prof. Hubert Kaszyński, Uniwersytet Jagielloński, Polska
• Judith Velasco, Uniwersytet w Kordobie, Hiszpania
• Yuliia Tretiakova, Uniwersytet im. Tarasa Szewczenki w Kijowie, Ukraina

14:15–15:30 – dyskusja ogólna i uwagi końcowe, zakończenie konferencji

Kontakt:

• prof. Jerzy Duszyński – j.duszynski@nencki.edu.pl, były Prezes PAN (2015–2022), obecny doradca Prezesa PAN ds. współpracy z Ukrainą
• Mateusz Białas – mateusz.bialas@pan.pl, dyrektor Przedstawicielstwa PAN w Kijowie