Nie samym genem… Kod genetyczny a kod kulturowy

Wystawa współtworzona przez Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu  oraz Urząd Miasta Poznania.

Drogi Czytelniku,

zatrzymaj się na chwilę, oderwij od codziennego zgiełku i wyrusz z nami w wędrówkę będącą opowieścią o człowieku – czyli o każdym z nas. Proponujemy podróż w czasie – od początków życia po współczesność, podróż będącą refleksją nad zagadnieniami, które fascynują ludzkość od wieków: skąd przyszliśmy i dokąd zmierzamy?

Drogę rozpoczynamy 3,5 miliarda lat temu, kiedy Ziemia nie była jeszcze tętniącą życiem planetą. Była miejscem intensywnych reakcji chemicznych. Na jej powierzchni powstawała pierwotna „zupa” złożona z coraz bardziej skomplikowanych związków. Z tej materii wyłoniły się pierwsze organizmy. Naszą wędrówkę podzieliliśmy na cztery etapy. Każdy z nich odsłania inny wymiar dziejów człowieka – od biologicznych początków życia zapisanych w genach po kulturę, która buduje naszą współczesną tożsamość.

Oto plan podróży:

Wędrówka genów – wszystkie organizmy żyjące na Ziemi mają wspólne korzenie. Ich źródłem jest jeden pradawny przodek – LUCA – od którego rozwinęło się drzewo życia. Wiele cech łączy nas nie tylko z innymi ludźmi, lecz także z całym światem przyrody.

Wędrówka Homo – przez miliony lat istniało wiele gatunków człowieka (Homo). Spotykały się one, współistniały, a nawet krzyżowały. Dziś Homo sapiens jest jedynym żyjącym przedstawicielem rodzaju Homo – ale czy ostatnim?

Wędrówka ludów – człowiek narodził się w Afryce i stamtąd wyruszył na wszystkie kontynenty. Historia człowieka to historia migracji.

Wędrówka Słowian – czy wspólnotę można zdefiniować przez geny? Czy istnieje „gen narodowości”? A może to kultura, język i tradycje budują tożsamość?

Wystawa nie jest podręcznikiem ani wyczerpującym opracowaniem naukowym. To artystyczna interpretacja wybranych odkryć naukowych, przygotowana przez studentów Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu i inspirowana wykładami prof. Marka Figlerowicza „Czy geny są naszym przeznaczeniem?” oraz „Wielkopolska kolebką polskiej państwowości”. Wykłady te odbyły się w ramach programu „Praca organiczna — dziedzictwo Wielkopolan” jako część działalności Szlaku Pracy Organicznej. Prezentowane prace są próbą przełożenia języka nauki na język obrazu i narracji wizualnej.

Tak jak geny przechowują informacje o historii życia, tak dane pomagają lepiej rozumieć zmiany zachodzące wokół nas. Inicjatorem współpracy, której efektem jest niniejsza wystawa, jest zespół realizujący projekt Badam – Baza Danych Miasta, działający w ramach Urzędu Miasta Poznania.

Wystawa będzie dostępna na Placu Wolności w Poznaniu w dniach 8 maja–3 lipca.

Opieka artystyczna: prof. dr hab. Lucyna Talejko-Kwiatkowska, dr Agata Kulczyk, Pracownia Grafiki Informacyjnej, Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu

Opieka merytoryczna: prof. dr hab. Inż. Marek Figlerowicz, Marcin Osuch, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN

Mecenat: Baza Danych Miasta www.badam.poznan.pl,  Wydział Rozwoju Miasta i Współpracy Międzynarodowej, Urząd Miasta Poznania