PANorama ze świata. Przegląd wydarzeń ze stacji zagranicznych Polskiej Akademii Nauk – wrzesień 2026
Sześć zagranicznych stacji Polskiej Akademii Nauk – w Berlinie, Brukseli, Kijowie, Paryżu, Rzymie i Wiedniu – to nie tylko ośrodki naukowe, ale także ambasady polskiej myśli, kultury i innowacji. Przybliżamy Państwu wybrane wydarzenia – bieżące, nadchodzące i godne zapamiętania – które pokazują, jak intensywnie polscy naukowcy i instytucje uczestniczą w międzynarodowym obiegu wiedzy.
Bruksela
Wrzesień w działaniach Biura PolSCA PAN przyniesie kolejną odsłonę PolSCA Masterclass dla menedżerów badań. Jednocześnie przygotowujemy jesienne wydarzenia w Brukseli: konferencję o zdrowiu gleb i roślin, debatę V4 o roli sztucznej inteligencji w badaniach oraz 19. edycję V4 Training for Research Project Managers.
Berlin
Po letniej przerwie wakacyjnej wróciliśmy pełni nowej energii i zaczynamy jesienny sezon w CBH PAN w Berlinie od trzydniowej międzynarodowej konferencji w Domu Historii Europejskiej w Brukseli, prezentacji książki w ramach cyklu dyskusji panelowych „Polish Affairs” w Berlinie oraz międzynarodowej konferencji w Warszawie. Zachęcamy do zapoznania się z naszym programem.
Wiedeń
We wrześniu Stacja PAN w Wiedniu będzie miejscem spotkań poświęconych różnorodnym zagadnieniom z zakresu humanistyki, nauk społecznych i archeologii. W programie znalazły się refleksje nad współczesnymi sposobami przedstawiania Zagłady, analiza wiedeńskich kontekstów twórczości Olgi Tokarczuk oraz prezentacja najnowszych badań nad późnoantycznym kompleksem monastycznym w Tebach. Wrześniowy program łączy perspektywy literaturoznawcze, kulturoznawcze, historyczne i archeologiczne.
Rzym
Po wakacyjnej przerwie Stacja Naukowa PAN w Rzymie wraca z bogatym programem wrześniowych wydarzeń. Czeka nas miesiąc spotkań naukowych, międzynarodowej współpracy i popularyzacji nauki. W programie znalazły się m.in. wykład o szczęściu w perspektywie międzykulturowej, konferencja poświęcona prawu do niekorzystania z Internetu oraz najważniejsze wydarzenie miesiąca – 39. Sympozjum Fizyki Statystycznej im. Mariana Smoluchowskiego. Wrzesień zakończy udział Stacji w Europejskiej Nocy Naukowców, podczas której zaprezentowana zostanie wystawa poświęcona dorobkowi polskich uczonych w Europie. Ważnym punktem programu będzie także inauguracja w Ankonie wystawy „Maria Skłodowska-Curie we Włoszech: trzy podróże, jedna pasja”, która przybliża związki wybitnej polskiej uczonej z Włochami i jej dziedzictwo naukowe.
Paryż
Po przerwie wakacyjnej, prace w PAN Stacji Naukowej w Paryżu ponownie nabierają tempa. Wrześniowy program Stacji paryskiej obejmuje wydarzenia poświęcone zagadnieniom z zakresu nauk medycznych, humanistycznych i ścisłych. Konferencje, sympozja i wykłady stanowią forum prezentacji wyników badań oraz wymiany doświadczeń pomiędzy badaczami reprezentującymi polskie i zagraniczne ośrodki naukowe.
Wydarzenia bieżące
🇦🇹Black Friday. O kiczu i Zagładzie//Über Kitsch und den Holocaust. Spotkanie o książce prof. Jacka Leociaka i dr hab. Marty Tomczok (Spotkanie po polsku tłumaczone na język niemiecki)
Termin i miejsce: 03.09.2026, 18:00, Stacja PAN w Wiedniu Boerhaavegasse 25 1030 Wiedeń
Organizatorzy/partnerzy: Stacja PAN w Wiedniu
Spotkanie poświęcone książce prof. Jacka Leociaka (IBL PAN) i dr hab. Marty Tomczok (UŚ) Black Friday. O kiczu i innych nadużyciach w pisaniu o Zagładzie, która podejmuje niezwykle ważny i aktualny temat sposobów przedstawiania Zagłady we współczesnej kulturze i literaturze. Autorzy analizują zjawisko „kiczu holokaustowego”, przyglądając się temu, jak współczesna kultura produkuje i konsumuje narracje opatrzone etykietą „Holokaust”. Interesuje ich nie tylko sama literatura, lecz także społeczne, ekonomiczne i kulturowe mechanizmy wpływające na jej powstawanie i odbiór.
🇪🇺 Międzynarodowa konferencja: „Unie polityczne w historii Europy (X–XVIII wieku) oraz późniejsze perspektywy ich upamiętnienia (XIX–XXI wieku)”
Termin i miejsce: 07–09.09.2026, House of European History, Rue Belliard / Belliardstraat 135, 1000 Brussels, Belgium
Organizatorzy/partnerzy: Sächsische Akademie der Wissenschaften zu Leipzig; Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie; House of European History, Brussels
Trzydniowa międzynarodowa konferencja w Domu Historii Europejskiej w Brukseli ma na celu zgromadzenie badaczy zajmujących się historią unii europejskich na przestrzeni ostatniego tysiąca lat. Unie międzypaństwowe i złożone organizmy polityczne były znaczącym zjawiskiem w historii Europy. Często powstawały na podstawie umowy prawnej lub kontraktu między jednostkami politycznymi, które je tworzyły, stanowiąc alternatywę dla struktur władzy imperialnej opartych głównie na ekspansji militarnej i podboju. Jednak unie polityczne istniały również w ramach imperiów. W średniowiecznej i nowożytnej historii Europy sojusze i związki państw odgrywały istotniejszą rolę niż imperia. Dziedzictwo tych unii, niezależnie od tego, czy jest postrzegane pozytywnie czy negatywnie, stanowi ważną część kultur pamięci w wielu krajach europejskich; ich historia odgrywa coraz większą rolę w dyskursie intelektualnym na temat prefiguracji i modeli dla współczesnej Unii Europejskiej.
🇪🇺 PolSCA Masterclass: druga część pogłębionych warsztatów z zarządzania projektami badawczymi z wykorzystaniem metodyki PM²
Termin i miejsce: 21.09.2026–22.09.2026 oraz 5–6.10.2026, Instytut Oceanologii PAN, ul. Powstańców Warszawy 55, 81-712 Sopot
Organizatorzy/partnerzy: Biuro Promocji Nauki PolSCA PAN w Brukseli; Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk
Druga część pogłębionych warsztatów PolSCA Masterclass jest kontynuacją czerwcowego szkolenia w Krakowie. Uczestnicy będą pracować nad realizacją i monitorowaniem projektów badawczych: raportowaniem w Horizon Europe, Continuous Reporting z wykorzystaniem AI, zarządzaniem ryzykiem i zmianą, komunikacją w trudnych sytuacjach konsorcjalnych oraz podziałem odpowiedzialności między Project Managerem, Principal Investigatorem i Grant Administratorem. Zajęcia mają praktyczny charakter i są skierowane do osób przygotowujących, koordynujących i obsługujących projekty badawcze w instytutach PAN.
🇮🇹 39th Marian Smoluchowski Symposium on Statistical Physics
Termin i miejsce: 23–25.09.2026, Stacja Naukowa PAN w Rzymie, Vicolo Doria 2
Organizatorzy/partnerzy: Stacja Naukowa PAN w Rzymie, Instytut Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Centrum Badania Układów Złożonych im. Marka Kaca, Uniwersytet Jagielloński , Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk
39. Sympozjum Fizyki Statystycznej im. Mariana Smoluchowskiego odbędzie się w dniach 23–25 września 2026 roku w Stacji Naukowej PAN w Rzymie. To prestiżowe wydarzenie o międzynarodowym kontekście stanowi kluczowy element promocji polskiej nauki na świecie. Organizowane wspólnie m.in. przez Uniwersytet Jagielloński oraz Polską Akademię Nauk, po raz pierwszy przenosi się do Włoch, aby zacieśnić zagraniczne partnerstwa i strategiczną współpracę polsko-włoską. Wydarzenie gromadzi wybitnych polskich naukowców oraz światowej sławy ekspertów. Innowacyjność tegorocznej edycji przejawia się w interdyscyplinarnym programie łączącym fizykę statystyczną z nowoczesnymi technologiami. Tematyka obejmuje analizę systemów złożonych, uczenie maszynowe oraz neuronaukę matematyczną. Przekłada się to na bezpośredni wpływ społeczny poprzez rozwój sztucznej inteligencji i medycyny cyfrowej.
🇫🇷 Nowe wyzwania w diagnostyce i leczeniu wybranych endokrynopatii oraz chorób współwystępujących
Termin i miejsce: 25.09.2026, PAN Stacja Naukowa w Paryżu, 74 rue Lauriston, 75116 Paris
Organizatorzy/partnerzy: PAN Stacja Naukowa w Paryżu, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
Konferencja poświęcona najnowszym wyzwaniom w diagnostyce i terapii chorób endokrynologicznych zgromadzi wybitnych specjalistów z ośrodków naukowych w Europie i Stanach Zjednoczonych. Program obejmuje zagadnienia związane z diabetologią, chorobami tarczycy, zaburzeniami autoimmunologicznymi oraz innymi schorzeniami współistniejącymi. Uczestnicy zapoznają się z aktualnymi rekomendacjami klinicznymi, nowoczesnymi metodami diagnostycznymi oraz innowacyjnymi kierunkami leczenia stosowanymi w praktyce medycznej. Wydarzenie będzie również okazją do prezentacji najnowszych wyników badań i wymiany doświadczeń między ekspertami, lekarzami oraz młodymi naukowcami.
Z zapowiedzi programowych – wrzesień 2026
- 🇫🇷 6 maja – 11 września, Paryż: Nabór propozycji na współorganizację wydarzeń w 2027 roku
- 🇫🇷 3–4 września, Paryż: Historia i pamięć. Podręczniki do historii w krajach Trójkąta Weimarskiego (więcej informacji)
- 🇫🇷 8 września, Paryż: Lęk wczoraj i dziś. Leon Henryk Sternbach i odkrycie pierwszych leków przeciwlękowych (więcej informacji)
- 🇮🇹 11 września, Rzym: Conceptualisation of HAPPINESS – a cross-cultural perspective (więcej informacji)
- 🇮🇹 14–15 września, Rzym: Międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Multidisciplinary Perspectives on the Right Not to Use the Internet” (więcej informacji)
- 🇦🇹 15 września, Wiedeń: Anatomische Nachbilder. Wiener Inspirationen in Olga Tokarczuks „Unrast“ / Vortrag und Diskussion mit Prof. Dr. habil. Katarzyna Jaśtal und Dr. habil. Anna R. Burczyńska (więcej informacji)
- 🇫🇷 15–18 września, Paryż: Fizyka cząstek elementarnych we wczesnym wszechświecie (więcej informacji)
- 🇩🇪 23 września, Berlin: Prezentacja książki: „Kein Verlass auf Uhren und Gestirne” w ramach cyklu dyskusji panelowych „Polish Affairs. Polska kultura gości w Stabi”
- 🇮🇹 25 września, Rzym: Notte Europea dei Ricercatori
- 🇮🇹 28 września, Rzym: Inauguracja wystawy „Maria Skłodowska-Curie we Włoszech: trzy podróże, jedna pasja” w Ankonie
- 28–30 września, Warszawa: Międzynarodowa konferencja: „GLOBAL CONNECTIONS. Central-Eastern Europe in the Early Modern World (c. 1500–1800)”
Z zapowiedzi programowych – kolejne miesiące
- 🇫🇷 1–2 października, Paryż: Odnawianie suwerenności. Doświadczenia francuskie i polskie
- 🇮🇹 5–7 października, Rzym: Międzynarodowa konferencja naukowa „Alps and Carpathians at the Great War: Entangled Fronts, Hinterlands, and Memory”
- 🇦🇹 6 października, Wiedeń: Lokale Forschungs-, Erinnerungs- und Bildungsarbeit in Österreich am Beispiel des ehemaligen KZ-Außenlagers Guntramsdorf / Wiener Neudorf. Vortrag von RegR Josef Tutschek und Jürgen Gangoly, DrBA MBA
- 🇫🇷 7–9 października, Paryż: Aktywacja koherencji kwantowej przez układy otwarte i środowiska
- 🇦🇹 8 października, Wiedeń: Lecture by Dr. hab. Artur Koterski: Tadeusz Bilikiewicz – A Forgotten Forerunner of The Structure of Scientific Revolutions
- 🇮🇹 12 października, Rzym: Promocja książki „Nazionalismi di frontiera. Russi, polacchi e ucraini a Cholm (1830-1918)”
- 🇫🇷 12–13 października, Paryż: W stronę OPERAS ERIC: Polska i Francja na rzecz otwartej komunikacji naukowej w Europie
- 🇪🇺 13 października, Bruksela: From Soil to Systems: Living Labs and Artificial Intelligence for a Sustainable Future of Agriculture
- 🇩🇪16 i 17 października, Berlin: Nowe wyzwania w badaniu historii i pamięci. Perspektywa dwudziestolecia Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie
- 🇪🇺 20 października, Bruksela: Exploring the Role of AI in Research: Connecting V4 perspectives with Europe’s broader discussion on AI in research
- 🇫🇷 20 października, Paryż: Nauka ponad granicami. Przyszłość dyplomacji naukowej
- 🇮🇹 23 października, Rzym: Międzynarodowa konferencja naukowa „Archaeological Wood: New Methods of Conservation and Research, and Future Perspectives”
- 🇮🇹 26–28 października, Rzym: Festiwal Sienkiewiczowski i podsumowanie projekt PJP NAWA „W ziemi włoskiej po polsku…”
- 🇮🇹 29–30 października, Rzym: International Conference on Criminology and Forensic Science 2026 – Practice and Theory (ICCFS)
- 🇮🇹 12–13 listopada, Rzym: Warsztaty „Building European cooperation on plant genetic resources. Conservation, international cooperation, and sustainable use”
- 🇮🇹 17–18 listopada, Rzym: 1st Polish–Italian Conference on Health and Medical Sciences
- 🇫🇷 19 listopada, Paryż: Barwa i forma – między klasyką a modernizmem
- 🇪🇺 23–25 listopada, Bruksela: V4 Training for Research Project Managers – 19th edition, Autumn 2026
- 🇫🇷 1 grudnia, Paryż: Café scientifique: Czarne dziury – inna strona nieskończoności
- 🇫🇷 3 grudnia, Paryż: The Other Wieniawski