Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2027 Rokiem Nauki. Decyzja nawiązuje do przypadającej w przyszłym roku 160. rocznicy urodzin Marii Skłodowskiej-Curie – dwukrotnej laureatki Nagrody Nobla i jednej z najwybitniejszych postaci w historii światowej nauki. Rok Nauki ma być jednak nie tylko okazją do przypomnienia jej dorobku, lecz także do zwrócenia uwagi na znaczenie badań naukowych, edukacji i innowacji dla rozwoju Polski.

Maria Skłodowska-Curie symbolem Roku Nauki

Punktem wyjścia do ustanowienia Roku Nauki stała się przypadająca w 2027 r. 160. rocznica urodzin Marii Skłodowskiej-Curie. Urodzona 7 listopada 1867 r. w Warszawie uczona była pionierką badań nad promieniotwórczością. Jako pierwsza kobieta otrzymała Nagrodę Nobla, a następnie jako pierwsza osoba w historii została uhonorowana Noblem w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych – w fizyce w 1903 r. oraz w chemii w 1911 r.

Jej odkrycia przyczyniły się do rozwoju fizyki jądrowej, radiochemii i radiologii, a także nowoczesnych metod diagnostyki i leczenia chorób nowotworowych. Skłodowska-Curie przełamywała również bariery społeczne – była pierwszą kobietą, która objęła stanowisko profesora na paryskiej Sorbonie.

Uczona przez całe życie utrzymywała związki z Polską i wspierała rozwój polskiego środowiska naukowego. Z jej inicjatywy powstał m.in. Instytut Radowy w Warszawie, otwarty w 1932 r.

Nauka wobec wyzwań współczesności

Ustanowienie Roku Nauki ma służyć nie tylko upamiętnieniu wybitnej badaczki, ale również podkreśleniu roli nauki we współczesnym świecie. W pracach nad uchwałą wskazywano na potrzebę szerszej rozmowy o przyszłości polskiej nauki, edukacji, młodych naukowcach, obecności kobiet w nauce oraz współpracy środowiska naukowego z gospodarką.

W uchwale zwrócono uwagę, że współczesne wyzwania cywilizacyjne wymagają silnego zaplecza naukowego i innowacyjnego. Rozwój badań i wykorzystanie ich wyników mają znaczenie m.in. dla ochrony zdrowia, bezpieczeństwa, transformacji energetycznej, rozwoju nowych technologii oraz konkurencyjności gospodarki.

Rok Nauki może być tym samym okazją do szerszego pokazania znaczenia pracy badaczek i badaczy, osiągnięć polskich zespołów naukowych oraz wpływu nauki na codzienne życie i rozwój kraju.

Jak podkreślono w uchwale Sejmu, ustanowienie roku 2027 Rokiem Nauki ma przyczynić się do rozwoju społeczeństwa opartego na wiedzy i zwiększenia konkurencyjności Polski na arenie międzynarodowej.

– Rok Nauki to dobra okazja, by mówić nie tylko o wielkich osiągnięciach przeszłości, ale przede wszystkim o tym, czego nauka potrzebuje dzisiaj. Potrzebujemy warunków, które pozwolą badaczkom i badaczom podejmować ambitne wyzwania, rozwijać nowe idee i prowadzić badania na najwyższym światowym poziomie. Nauka wymaga czasu, stabilności i zaufania, ale jest też inwestycją, która przynosi korzyści całemu społeczeństwu. Chciałbym, aby rok 2027 przypomniał, że silna nauka jest jednym z fundamentów nowoczesnego i bezpiecznego państwa – skomentował prof. Marek Konarzewski, prezes Polskiej Akademii Nauk.

Źródła: Sejm RP, Serwis Nauka w Polsce/PAP, Forum Akademickie.