Stanowisko nr 4/2026 Prezydium Polskiej Akademii Nauk z dnia 19 maja 2026 r.

Stanowisko nr 4/2026 Prezydium Polskiej Akademii Nauk
z dnia 19 maja 2026 r.
w sprawie zwiększenia nakładów na naukę w Polsce

Prezydium Polskiej Akademii Nauk popiera społeczną i środowiskową mobilizację na rzecz zwiększenia nakładów na naukę w Polsce, prowadzoną pod hasłem „3% dla nauki, 100% dla Polski”.  

Polska Akademia Nauk od wielu lat konsekwentnie podnosi kwestię niedostatecznego finansowania nauki w Polsce. W stanowisku Prezydium PAN (nr 4/2025) po raz kolejny apelowaliśmy o systemowe zwiększenie nakładów publicznych na badania naukowe i szkolnictwo wyższe, wskazując, że utrzymywanie finansowania na obecnym poziomie prowadzi do osłabienia potencjału intelektualnego państwa, pogłębiania zapóźnień infrastrukturalnych oraz utraty konkurencyjności polskiej nauki wobec państw rozwiniętych.  

Zwracamy jednocześnie uwagę, że zwiększenie nakładów finansowych powinno mieć charakter trwały, strategiczny i przewidywalny. Rozwój nauki wymaga wieloletniego planowania, stabilności instytucjonalnej oraz odpowiedzialnej polityki państwa, wykraczającej poza doraźne działania i krótkookresowe deklaracje. Niezbędne jest również zapewnienie odpowiednich warunków pracy i rozwoju dla młodych badaczy, bez których niemożliwe będzie utrzymanie potencjału naukowego kraju. 

Polska Akademia Nauk deklaruje gotowość do dalszego aktywnego udziału w debacie nad modelem finansowania nauki w Polsce oraz do współpracy ze środowiskiem akademickim, organizacjami społecznymi i administracją publiczną na rzecz budowy państwa opartego na wiedzy, innowacyjności i odpowiedzialnym wykorzystaniu dorobku naukowego.