Dlaczego wciąż interesuje nas sarmatyzm? Spotkanie wokół książki "Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi"

Czwartek Literacki

Dlaczego wciąż interesuje nas sarmatyzm?

spotkanie wokół książki „Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi” (2025)

rozmawiają:

Mateusz Wyżga i Krzysztof Koehler

5 listopada 2026, godz. 18.00

Pałac Działyńskich (Sala Czerwona)

Stary Rynek 78, Poznań

 WSTĘP WOLNY

„Przed wami opowieść o ludziach takich jak my – zwykłych, ubogich i bogatych. […] Ludziach w kontuszu, często pocerowanym, albo w siermiędze; zaradnych i słabych, tęgich i szczupłych, ot – przodków naszych, poddanych porządkowi czasu. Historia zwykłych ludzi, sarmatek i sarmatów przez małe, średnie i duże „s”, przez których zmultiplikowane indywidualne losy możemy poznać źródła współczesnego społeczeństwa polskiego. Czy okaże się, że czytamy o ludziach w jakiś sposób do nas podobnych? Niech umarli przemówią raz jeszcze przez swoje czyny oraz przez słowa zapisane dawno temu”.

To fragment wstępu z książki Mateusza Wyżgi Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi (2025), która odbiła się sporym echem wśród szerokiego grona odbiorców, trafiając zarówno do debaty popularnej, jak i dyskusji akademickich. Barwna opowieść o codzienności społecznej przedrozbiorowej Rzeczypospolitej wyprowadzona została z wielu, dogłębnie zbadanych źródeł historycznych, także tych mało dotąd znanych, dlatego trudno przecenić jej wartość. Publikacja stanowić ma jednak przyczynek, a zarazem fundament do rozmowy o zaskakująco stałej popularności tematu sarmatyzmu współcześnie.

W spotkaniu udział weźmie dwóch wybitnych specjalistów, którzy spoglądają na to zagadnienie z nieco odmiennych, ciekawie uzupełniających się stron – prof. Mateusz Wyżga jest historykiem, a prof. Krzysztof Koehler literaturoznawcą. Obaj są jednak nie tylko akademikami, ale mają także duże doświadczenie w popularyzowaniu wiedzy, dlatego to właśnie im postawione zostało tytułowe pytanie. Odpowiedź poznamy już 5 listopada. Zapraszamy!

Goście

prof. Mateusz Wyżga – historyk i wykładowca UKEN w Krakowie, specjalizujący się w historii społecznej epoki staropolskiej, demografii i dziejach chłopów. Autor wielokrotnie nagradzanej książki Chłopstwo. Historia bez krawata (2022). Jego najnowszą publikacją jest Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi (2025). Zajmuje się również popularyzacją historii, prowadząc wykłady i warsztaty poświęcone dziejom lokalnym, migracjom i genealogii.

prof. Krzysztof Koehler – poeta, pisarz i badacz literatury epoki, związany z UKSW w Warszawie. Autor m.in. Palus Sarmatica (Nagroda Identitas 2017) oraz antologii Słuchaj mię, Sauromatha (2002). Wydawca i popularyzator literatury dawnej, autor programów telewizyjnych i scenariuszy filmów dokumentalnych, w tym inspirowanych poezją XVII wieku. W latach 2006-2011 dyrektor TVP Kultura.