PANorama ze świata. Przegląd wydarzeń ze stacji zagranicznych Polskiej Akademii Nauk – październik 2026

Paryż

Od dyplomacji naukowej i współpracy międzynarodowej, przez ochronę bioróżnorodności i zasobów genowych lasów, po badania nad modą oraz najnowsze osiągnięcia fizyki kwantowej. Październikowy program PAN Stacji Naukowej w Paryżu wskaże różnorodność współczesnej nauki oraz jej znaczenie dla rozwoju społeczeństw, kultury i środowiska.

Rzym

Październik w Stacji Naukowej PAN w Rzymie będzie miesiącem intensywnej działalności naukowej i kulturalnej. Program obejmie wydarzenia o różnorodnym, interdyscyplinarnym charakterze, poświęconych m.in. historii, archeologii, ochronie dziedzictwa, kryminologii i kryminalistyce, sztuce oraz relacjom polsko-włoskim. Wśród nich znajdą się zarówno kilkudniowe wydarzenia, jak Festiwal Sienkiewiczowski czy międzynarodowe konferencje naukowe, jak i kameralne spotkania oraz wydarzenia kulturalne. Głównym wydarzeniem miesiąca będzie dwudniowa międzynarodowa konferencja wyjazdowa pt. „Alps and Carpathians at the Great War: Entangled Fronts, Hinterlands, and Memory”, która odbędzie się w Museo Storico Italiano della Guerra w Rovereto.

Wiedeń

Wraz z początkiem nowego roku akademickiego Stacja Naukowa PAN w Wiedniu rozpoczyna kolejny sezon pełen spotkań, wykładów i wydarzeń kulturalnych. W najbliższych tygodniach przyjrzymy się m.in. wspólnej historii Polski i Austrii, pamięci o przeszłości oraz współczesnym doświadczeniom migracji. Serdecznie zapraszamy do udziału w nadchodzących wydarzeniach!

Bruksela

Październik w działaniach Biura PolSCA PAN przyniesie trzy wydarzenia: kolejną odsłonę PolSCA Masterclass w Sopocie, konferencję o zdrowiu gleb, Living Labs i AI w rolnictwie oraz doroczną konferencję biur V4 o roli sztucznej inteligencji w badaniach. Jednocześnie przygotowujemy listopadowy matchmaking dla Klastra 4 i 19. edycję V4 Training for Research Project Managers.

Berlin

Sięgając historią wstecz, przed 20 laty z inicjatywy Prof. Władysława Bartoszewskiego powstała Stacja Naukowa PAN w Berlinie, w dzielnicy naznaczonej bliską Polakom i Berlińczykom nieodległą przeszłością sowiecką. W związku z tym zamierzamy świętować jubileusz naszej stacji w gronie dawnych współpracowników, dyrektorów i osób zasłużonych dla pracy na polu zbliżenia polsko-niemieckiego. Nie zapominamy przy tym o refleksji w temacie naszych bipolarnych relacji i nadal przy tej okazji tworzymy naukę. Zapraszamy na nasze sympozjum.

Wydarzenia bieżące

🇮🇹 Międzynarodowa konferencja naukowa „Alps and Carpathians at the Great War: Entangled Fronts, Hinterlands, and Memory”

Termin i miejsce: 5–7.10.2026, MITAG – Museo Storico Italiano della Guerra di Rovereto (TN), Via Guglielmo Castelbarco, 7, 38068 Rovereto TN

Organizatorzy/partnerzy: Stacja Naukowa PAN w Rzymie, Stacja Naukowa PAN w Wiedniu, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Wiedeński, MITAG Rovereto

Celem konferencji jest porównawcza analiza działań wojennych oraz ich konsekwencji w Galicji i na obszarze dzisiejszych północnych Włoch podczas I wojny światowej. W centrum zainteresowania znajdą się zarówno zagadnienia militarne, jak i doświadczenia ludności cywilnej, a także procesy kształtowania się pamięci o wojnie w obu regionach. Konferencja ma charakter interdyscyplinarny i komparatystyczny. Łączy perspektywy historii militarnej, społecznej, kulturowej oraz środowiskowej, koncentrując się na wzajemnych powiązaniach i wspólnych doświadczeniach frontu wschodniego oraz frontu włosko-austriackiego w latach 1914–1918. Jej celem jest pogłębienie refleksji nad podobieństwami i różnicami w przebiegu wojny oraz jej długofalowymi skutkami dla społeczeństw obu regionów.

Więcej informacji

🇦🇹 PressMint: Interoperable Corpora of Historical Newspapers

Termin i miejsce: 14.10.2026, 12:30, Boerhaavegasse 25, 1030 Wiedeń, Sala Sobieskiego

Organizatorzy/partnerzy: Polska Akademia Nauk – Stacja Naukowa w Wiedniu, Instytut Podstaw Informatyki PAN, Austriacka Akademia Nauk – Austrian Centre for Digital Humanities

Spotkanie będzie poświęcone praktycznym aspektom przygotowywania materiałów prasowych do dalszej analizy: sposobom opracowania i przetwarzania tekstów, analizie językowej, weryfikacji danych oraz ich uzupełnianiu o dodatkowe informacje. Ważnym elementem programu będzie prezentacja prac nad austriackim korpusem prasy i wymiana doświadczeń między zespołami pracującymi nad materiałami w różnych językach. Uczestnicy i uczestniczki będą również rozmawiać o wspólnych zasadach opracowywania korpusów, które pozwolą w przyszłości prowadzić badania porównawcze, m.in. nad dyskursem prasowym i zmianami zachodzącymi w języku. W warsztacie wezmą udział przedstawiciele i przedstawicielki polskich instytucji naukowych oraz badacze i badaczki współpracujący w ramach europejskiej infrastruktury CLARIN. Spotkanie będzie okazją do wypracowania dalszych kierunków współpracy i rozwoju wspólnych narzędzi oraz materiałów badawczych.

Więcej informacji

🇩🇪 Jubiläumssymposium: Neue Herausforderungen in der Geschichts- Erinnerungsforschung. Die ersten 20 Jahre – am Zentrum für Historische Forschung Berlin der Polnischen Akademie der Wissenschaften

Termin i miejsce: 16.10.2026, 10.00–19.30 Louise-Schroeder-Saal, Rotes Rathaus, Rathausstr. 15, 10178 Berlin

Organizatorzy/partnerzy: Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie

Centrum z okazji jubileuszu 20-lecia spogląda nie tylko wstecz na swoje najważniejsze dokonania. Pragniemy również w ramach jednodniowego sympozjum zastanowić się nad przyszłością wspólnych badań i nowych wyzwań, które stawia przed nami zmieniająca się sytuacja w Europie. Wydarzenie to chcielibyśmy poświecić dyskusji nad ważnymi i aktualnymi tematami, wykraczającymi poza bilateralny polsko-niemiecki wymiar i obecnymi w europejskich dyskursach. Sympozjum podzielone jest na trzy przemyślane panele wpisujące się w dotychczasową działalność Centrum oraz szerszy krajobraz pamięciowo-dialogicznych. Nie odnosimy się wyłącznie do ducha przeszłości, przeciwnie wplatamy go w teraźniejszość i przyszłość relacji sąsiedzkich i partnerskich na wielu płaszczyznach.

Więcej informacji

🇫🇷 Nauka ponad granicami. Przyszłość dyplomacji naukowej

Termin i miejsce: 20.10.2026, PAN Stacja Naukowa w Paryżu, 74 rue Lauriston, 75116 Paris

Organizatorzy/partnerzy: PAN Stacja Naukowa w Paryżu

W obliczu rosnących napięć geopolitycznych oraz globalnych wyzwań wymagających międzynarodowej współpracy, nauka postrzegana jest jako istotny instrument budowania dialogu, zaufania i wpływu między państwami. Konferencja poświęcona będzie współczesnej roli dyplomacji naukowej oraz znaczeniu współpracy badawczej w kształtowaniu relacji międzynarodowych. Uczestnicy podejmą refleksję nad miejscem nauki w polityce zagranicznej, rolą instytucji naukowych i badaczy jako aktorów współpracy międzynarodowej, a także nad znaczeniem sieci eksperckich, mobilności naukowców i działalności attachés naukowych. Dyskusje koncentrować się będą na nauce jako narzędziu „soft power”, wspierającym budowanie wiarygodności i pozycji państw na arenie międzynarodowej. Przedmiotem debaty będą również praktyczne instrumenty współczesnej dyplomacji naukowej, mechanizmy tworzenia partnerstw badawczych oraz wyzwania wynikające z konieczności godzenia otwartości współpracy naukowej z ochroną strategicznych technologii i bezpieczeństwem badań. Konferencja stworzy przestrzeń do wymiany doświadczeń oraz dyskusji nad przyszłością dyplomacji naukowej w zmieniającym się środowisku międzynarodowym.

Więcej informacji

🇪🇺 Exploring the Role of AI in Research: Connecting V4 perspectives with Europe’s broader discussion on AI in research

Termin i miejsce:20.10.2026, godz. 9:30–15:00, Bruksela, Permanent Representation of Hungary to the EU, Rue de Trèves 92-98

Organizatorzy/partnerzy: Czech Liaison Office for Education and Research (CZELO); National Research, Development and Innovation Office of Hungary (NRDIO); Biuro Promocji Nauki Polskiej Akademii Nauk (PolSCA); Slovak Liaison Office for Research and Development (SLORD)

Doroczna konferencja biur łącznikowych V4 będzie poświęcona roli sztucznej inteligencji w badaniach i jej wpływowi na przygotowanie oraz ocenę wniosków. W programie znajdą się wystąpienia i dyskusje z udziałem przedstawicieli Komisji Europejskiej, naukowców i instytucji finansujących. Rozmowa obejmie m.in. odpowiedzialne wykorzystanie narzędzi AI, ich zastosowanie w rozwijaniu pomysłów projektowych i procesie ewaluacji, jakość oceny, rozwój kompetencji oraz obciążenia administracyjne. Wydarzenie ma wnieść perspektywę państw V4 do szerszej europejskiej dyskusji o AI w nauce i stworzyć przestrzeń do wymiany doświadczeń między instytucjami badawczymi, administracją i środowiskiem finansującym badania.

Więcej informacji

Z zapowiedzi programowych – październik 2026